Çocuk Kültürü Eleştiri Gülüş'ün Köşesi

Avrupai oyun alanları ve Türk misafirperverliği

Bu robotik tavrı olur olmadık yerlerde görünce ülkemi neden sevdiğimi bir kez daha anlıyorum…

play1Geçenlerde işim IKEA’ya düştü, kızımla birlikte gittim. Kızım doğal olarak oyun alanında vakit geçirmek istedi. Şu oyun alanları, ne harika bir buluş değil mi! Småland’ın ablaları önce kızımın yaşını sordular. Yaş tuttu ama, bu kez duvarda duran ölçüm alanında kızımın boyuna bakmak istediler. Yaşı gibi boyu da uygun çıktı. Ablalar memnuniyetsiz bir edayla kızımı içeri aldılar, “ama Kasım ayından sonra giremez, haberiniz olsun” dediler girerayak.

IKEA 6 yaşından büyük çocukları almıyor, 6 yaşına yaklaşanları da hoş karşılamıyor, mesaj alındı.

play2Türk insanı şöyle fenadır, böyle fenadır demekten genellikle hepimize fenalık gelir. Türk annesinin ne kadar “aşırı korumacı” olduğunu sağır sultan bilir. Ben de bu eleştirileri yapanlar arasındayımdır. Ama 16 yılını Belçika’da geçirmiş ve sonunda Türkiye’ye dönmeyi seçmiş biri olarak, bu tavırla olur olmadık yerlerde karşılaşınca, ülkemi neden sevdiğimi bir kez daha anlıyorum…

Herkesin deneyimi farklıdır elbet, ben şimdi çocuklarımı sıkça teslim ettiğim Smartplay ile Småland deneyimlerimi karşılaştıracağım. Amacım reklam yapmak değil, sadece insanları bir şeylere uyandırmak.

  • Birinde çocuklar güleryüzle karşılanır, sırtlarına bir etiket yapıştırılır ve anneye de bir kağıt parçası verilir. Diğerinde çocuk ve anne inek gibi damgalanırlar. Öyle şirin bir damga değil, bir sayı ile.
  • Birinde abla çocuklarla ilgilenebilir, diğerinde abla çocuğu sadece uzaktan gözlemleyebileceğini peşinen anneye bildirir. Bu sonuncusu, haklarınızı sayan bir polis memuru gibi size kuralları sayar.
  • Birinde çocuğa verilen süre aşılırsa, bir meblağ karşılığında zaman aşımı telafi edilebilir. Diğerinde seçim ya da telafi şansınız yok, dakikasında orada olacaksınız.
  • Birinde çocuğun yaşı ya da boyu uygun değilse ama kardeşi ya da arkadaşı içeri giriyorsa, insani duygular devreye girer ve kural bir çocuk daha gülümsesin diye çiğnenir. Bu durum sorun çıkartırsa kural yeniden uygulanır. Diğerinde ise “kusura bakmayın” denir ve boş boş bakılır. Kardeşler, arkadaşlar birbirinden ayrılır. Tabii bizim ülkemizde bir çocuk ötekine bakıp ağlamasın diye iki çocuğu birden içeri sokmama kararı alır anneler, aman ne rahatlık!

play3İnanın çocuğuma disiplin verirken pek çok arkadaşıma göre daha dediği dedik olabilirim. Sözümün eri olduğumda çocuğumun bana güvendiğini, beni dinlediğini bilirim. Ama kendini annelerin işini kolaylaştırmak amacıyla var etmiş bir kuruluşun çocuğa ya da annesine disiplin vermek gibi bir derdi olmamalı, değil mi? Şunun şurasında iki alışveriş yapacağız, bunun 5 dakika ya da 2 santim fazlası için üzecek misiniz çocuğu ve annesini? “Bunu gerçekten istiyor musunuz” diye sorasım var yetkililere.

Bir nokta daha var ki, işletmeciler unutabiliyor: Burası Türkiye. IKEA İsveç’e gittiğim zaman İsveç’in kurallarına uyarım. Ama IKEA Türkiye’ye geldiğimde, nasıl menüde ıspanaklı börek ve mercimek çorbası görmüşsem, oyun alanında da bir adaptasyon anlayışı görmek isterim. Fazla bir şey istemiyorum, sadece bir güler yüz, biraz misafirperverlik ve bir parça esneklik. Bunlar, Türk insanının güzel özelliklerindendir…

Gülüş Türkmen

Yazar, müzisyen, iletişim danışmanı.
www.gulusturkmen.com

4 Yorum Var

Yorum yapmak için tıklayınız

  • Bundan 2 ay önce bende 5.5 yasinda ki oğlumu ilk kez ikramı oyun alanına bıraktım 7 aylık hamile oldugum için, fazla vakit kaybetmemek üzere 1 saat ligine teslim ettim döndüğümde asık bir surat sinirli ve telasli bir konusma ve sırasıyla aktarmaya başladığı şikayetleri ile karşılaştım. İlkin oğlumu yanıma çağırıp durumu sorguladim çocuğun oyun oynamış olmaktan başka bir açıklaması yokken ben bir an kendime ve görevlisi baktım şikayeti oglumun içerde bulunan örümcek ağına tırmanmak neticesinde diğer çocuklara kötü örnek olmasıydı.yani daha okadar sinir bozucu komik diyaloglar gelişti ki inanmazsınız benim hamile olusuma kadar mevzuyu uzattı vaktim ve gücüm olsaydı gerçekten ugrasabilirdim. Ankara ikea oyun alanı içinde gördüğüm bu muamelesi yazınızı okuyunca paylaşmak istedim…

  • Sıkıntılarınızı anlıyor ve özellikle vurguladığınız bazı konularda da empati ile haklılık payınız olduğunu düşünüyorum.

    Yine de, düzen olmayan yerde kaos olacağına inanıyor ve bu düşüncemin doğru olduğuna dair de hergün farklı alanlarda onlarca örnek görüyorum.

    Çalışanlar güleryüzlü ve nazik olmalılar, şüphesiz.

    Çocuklara, hadlerinden fazla müdahaleci olmamalılar, sonuna kadar haklısınız.

    Ancak, tüm saygımla belirtmek isterim ki kurallar bir bütün içinde değerlendirilmeli ve kişiye özel uygulamalar olmamalı. Kuralların hangi kriterler gözetilerek, ne amaçla konulduğu dikkate alınmalı. Bir çocuk için esnetilen kural, suistimale açık bir duruma neden olabilir.

    Bu konular hassas,kırılganlık yüksek olabiliyor.

    Kuralları kişisel algılamadan, daha iyi bir amaç için olduklarını kabullenmeyi seçtim ben.

    Elbette, sorgulayarak ve içime sindirerek. Genel davranış biçimini takip ederek değil.

    Düzen olmayan yerde kaos olur.

    Saygılarımla,
    2 çocuk annesi Esin.

    • Sevgili Esin hanım,
      Sizin yorumunuzun ve Facebook’ta bu yazıya gelen karşı çıkan yorumların beni çok mutlu ettiğini söylemek isterim. İnanın, “ayy çok haklısınız bazılarının hiç vicdanı yok” yorumlarından daha mutlu edici bu yorumlar. Çünkü Doğu’da vicdan, Batı’da kanunlar üzerinden hayatın akışı gelişir çoğu zaman. Öte yandan, bir üst yorumda Seda hanımın paylaşımından da şunu anlıyorum: Sorun (ve beni bu yazıyı yazmaya iten) kurallar değil, kuralların nasıl bir sıkkın/bıkkın/sevimsiz tavırla uygulanıyor olduğu. Anlaşılan o ki bu da bu aralar IKEA Ankara’ya mahsus bir durum.
      Sevgiler

  • geçen haftasonu forum bornovadaydık. yılbaşı alışverişi yapacaktık. çocuğumu nereye bırakabilirim, ikea’nın oyun salonuna ya da alternatif nereler var diye düşünürken bir arkadaşım laq yun tavsiye etti. forumun içinde bir oyuncakçı ama oyun atölyesi de var, gayet de güzel ilgileniyorlar dedi. saati 25 tl bana uygun geldi bıraktım. ilgi alaka çok iyiydi. geri döndüğümde çocuğumun yaptığı tasarımları gördüm oğlum da çok mutluydu. ikea daki oyun alanı ve laq oyun alanı farklı kulvarlarda ama ben bundan sonra forum bornovada çocuğum için iki farklı seçeneğimin olduğunu biliyorum. ikisine de tam not veriyorum. izmirli ailelerle bunu paylaşmak istedim.