Kategorisiz Otizm

Otizmli çocukla iletişimsizlik

Her çocuğun anladığı bir dil muhakkak vardır. Ararsanız bulursunuz.

teaching-928637_640Nedendir bilmem genç bir kızken insan psikolojisine çok meraklıydım. Şimdilerde  kişisel gelişim kitapları olarak adlandırılan pek çok kitap okumuşluğum vakidir.

İlk yavrumun çocukluğunda özellikle çocuklara yönelik iletişim, çocuk psikolojisi vb kitapları yaladım yuttum diyebilirim. Bunca okuduğum kitabın bana ve çocuklarıma bir katkısı oldu mu bunu kestirmem çok güç. Aslında sanırım ne kadar hazır olmaya çalışırsanız çalışın bazı şeyler olacağına varıyor ya da işleyen ilahi  sürece fazla müdahale edemiyorsunuz.

Ya da kendinizi ve çocuğunuzu en iyi şekilde yetiştirmeye çalışmanıza rağmen hayat sürprizlere bayılıyor!

Yaşam sınavında hep çalışmadığımız yerlerden çıkıyor bu zor sorular….Geriye dönüp baktığımda diyorum ki; belki de bilmeden başıma geleceklere kendimi hazırlıyor ya da zoru çağırıyordum.

Bunca çabama rağmen her iki oğlumda iletişim konusunda zayıf. Büyük oğlum artık üniversitede okuyan ve kendi sıkıntılarının bilincinde ve onları aşmaya çalışan bir delikanlı. Yüksek zekası ve becerileri ile yaşamın üstesinden gelmeyi becerebiliyor. Küçüğüm malum Otizmli. Sıkıntısının temelinde zaten iletişim kuramama ya da kurmak istememe yatıyor.

Otizmli bir çocukla iletişim kurmak

Otizmli bir çocukla iletişim kurmak, onu hayata hazırlamak ya da onu yönlendirmek cidden efor isteyen bir süreç. Bir yetişkin ya da çocuk her kim olursa olsun onunla iletişim kurabilmeniz için onun da iletişimi istiyor olması gerekir. Aksi halde amuda da kalksanız nafile… Şöyle bir örnek verirsem hayal etmeniz daha kolay olur diye düşünüyorum:

Tarkan bir konser salonunda binlerce hayranına performans sergiliyor, ortam çok gürültülü, coşkulu kalabalığın tam ortasındasınız. İnsanlar dans ediyor, tempo tutuyor ve siz Tarkan’a sesinizi duyurmaya çalışıyorsunuz. İşte tam da böyle bir durumdur anneyle otizmli çocuğunun arasındaki iletişim zorluğu….

1.Örnek: Anne: ‘’Oğlum ayakkabını giydirmeme yardım et, ittir biraz ayaklarını…’’

4 yaşında otizmli bir çocuk:’’……………………’’(Derin bir sessizlik. Havalara bakmaktadır, başka bir alemde gibidir.)

Sonuç; Anne 9 aylık bir bebeğe nasıl ayakkabı giydirilirse öyle yapmak zorundadır.

2. Örnek: Çocuk annesini mutfağa götürür ve annesinin elini tutup havaya doğru kaldırır. Bir şeyler istediği açıktır. Ama ne istiyor bilemezsiniz. Çünkü elinizi uzattığı yerde onlarca şey vardır. Bilemez çünkü parmağıyla istediği şeyi işaret etmeyi ya da sözcüklerle anlatmayı…

Hangisi acaba? Su verirsiniz olmaz, ekmek verirsiniz olmaz. Bulana kadar hepsini tek tek denersiniz, denersiniz, denersiniz… Hayat da sizden çalar, çalar, çalar…

Bu tür örneklerden binlercesini vermek mümkün. Ama eminim bir kaçını bile yazsam sıkılırsınız. Bu kez hayal edin demeyeceğim, acıdım size…

iletişim-2Bu iletişimsizlik halini kırmamızın bir kaç yolu var;

Ya konuşmayı öğreteceğiz ya işaretle konuşmayı ya da resimlerle hazırlanmış iletişim kartlarından size istediğini göstermeyi. Tabii ki birinci önceliğimiz konuşmasını sağlamak olmalı. Çok uzun uğraşlara rağmen konuşmasını öğrenemiyorsa diğerleri denenebilir. Diğer alternatifleri baştan öğrenen çocuk genelde konuşmaya geçmekte zorlanıyor. Kim istemez çocuğu konuşsun? Çoğunlukla özel rehabilitasyon merkezlerindeki eğitim sürelerimiz çok kısıtlı olduğu için çocuklarımızın aynı zamanda öğretmenleriyizdir biz otizmli anneleri… Devletin eğitim için ayırdığı bütçe ve sizin bütçeniz çocuğunuza günde 8 saat eğitimi  karşılamadığı için mecbursunuzdur eğitmen olmaya… Benim bebişim hiç istemedi annesi ile ders yapsın,boya yapsın,oyunlar oynasın vs…

Ben mi ona ulaşmayı beceremiyorum diye çok dertlenip üzüldüm. Kendimi eksik ve beceriksiz hissettiğim anlar çok oldu. Her şey kitaplarda yazdığı gibi olmuyor maalesef. Çocuklarla iletişim kurup eğitsel çalışmalar yapmak için pek çok kaynak bulunabiliyor. Ama her çocuğa bunları uygulamak mümkün olmuyor.

Mucize

Bir gün bir mucize oldu. Dijital fotograf makinasındaki resimlerin çok ilgisini çektiğini farkettik. Aklımızda bir şimşek çaktı. Öğretmeninin de yönlendirmesiyle hayatının her anını fotoğraf karelerine yükledik. Bunları Pdf formatında slayt show haline getirdik ve notebook’umuza yükledik. Hem okulda hem evde bunun üzerinden çalıştık. Çok ilgisini çekmişti ve artık benimle de evde ders çalışıyor,üstelik bundan da zevk alıyordu.

iletişim başarıYaşasınnnn!!!

Artık iletişim kurmanın bir yolunu bulmuştuk. Bu şekilde yaklaşık 1,5 yıl çalıştıktan ve bazı sağlık sorunlarını da aştıktan sonra altı yaşında iki kelimeli küçük cümleler kurmaya başladı. İstediğini dillendirmeyi, istediklerimizi anlamayı, öğrenmeyi öğrendi. Yani BAŞARDI!

Bu basit örneğimizden de anlaşıldığı üzere; her insanın ya da çocuğun anladığı bir dil muhakkak vardır. Ararsanız bulursunuz. Bulur ve uygularsanız da başarı sizinle olur.

Bu yazı Alternatif Anne’de ilk 8 Ocak 2013 tarihinde yayımlanmıştır.

Serpilgul Vural

ALTERNATİF ANNE YAZARI | Evli ve iki çocuk annesidir. Eşinin iş hayatı ve büyük oğlunun üniversite eğitimi nedeni ile bir süre yurt dışında yaşadıktan sonra otizmli oğlunun eğitimi için Türkiye’ye döndü. Küçük oğlunun 3 yaşında Otizm teşhisi almasının ardından kendisini planlamadığı bambaşka bir hayatın içinde buldu.Başlangıçta konuşması, basit özbakım becerilerini öğrenmesi bile zor denen oğlu ile verdikleri mücadelede epey yol katettiler. Oğlu önce konuşmayı sonra okuma yazma ve basit matematik işlemlerini ardından da çeşitli müzik aletleri çalmayı öğrendi. Bunca beceriyi hayatlarına katmakla birlikte otizmin klasik sorunu olan iletişimde hala yaşıtlarını yakalayabilmiş değil.Yazar yaklaşık 10 yıldır bilimsel makaleleri yakından takip etmekte olup, gayretli çalışmalarından dolayı eşi kendisine tıp ve özel eğitim alanında fahri doktora ünvanı vermiş bulunmaktadır. Bunca yıllık emeğini bir web sayfasında paylaşma kararı almış ve Alternatif Anne ile tanışmaları da bu vesileyle olmuştur. Kendisi daha sonra hızını alamayıp blogger anneler kervanına da katılmıştır. Yazarlık macerasını halen Alternatif Anne , www.otizmdunyasi.com ve www.ekemis.com ‘da sürdürmeye devam etmektedir. Yazar, otizmlilerin eğitim ve terapilerinin yapıldığı, sosyalleşme olanakları sunan ,bizzat otizmlilerin üretken bireyler olarak da katkıda bulunabildikleri büyük bir vakıf kurma hayali ile yanıp tutuşmaktadır.

14 Yorum Var

Yorum yapmak için tıklayınız

  • Şu anda Facebook “like”ları 45’te… Yazının ne kadar değerli olduğunu söylememe gerek kalmamış. Ama Serpilgül hanım, şu örnekleriniz bizi sıkmak şöyle dursun, bize otizmi öğretiyor. Ne olur yazın, daha çok örnek verin, çünkü sizi de otizmli çocukları da anlıyoruz sayenizde. Hatta insan diyor ki, keşke günlük tadında yazsaymış. İyi ki varsınız 🙂

  • Hep makale tarzı şeyler yazma alışkanlığımı kırmakta zorlanıyorum. Ama deniyorum ,sanırım başaracağım.Bir gün de örneklerden bir derleme yapayım en iyisi.Tabii başarabilirsem.Bu gazla denemeye devammmm. Sevgiler…

  • Sevgili Serpilgul hani demissin ya "hayatta senden calar calar…" nasilda guzel aciklamissin. benimde 13 yasinda yuksek fonksiyonlu (cok sukur Allahima, orda bana biraz sans vermis) oglum var. ama 3 yasina kadar konusmadi ve aynen dedigin gibi bende o devrelerden gectim. isaretle gosterme devrelerinden, ayakkabi giydirme devrelerinden, surekli bagirma aglama devrelerinden… biliyorsun iste.. yazini okudugumu ve beni o gunlere geri goturdugunu duygularini paylastigimi soylemek icin yazmak istedim. Insallah guzel oglun da abisi gibi ilerde zekasiyla kendisini kurtaracak. en azindan ona yardimci olabilecek bir abisi olucak yaninda. sevgiler..

  • merhabalar serpilgül hanım bende aynı sizin yaşadıklarınızı yaşadım ve yaşamaya devam ediyorum benim oğlumda 4 yaşında otizmli inanın bazen üstesinden gelemeyeceğimi düşünüyorum ama birgün başarmak zorundayım oğlumu bizim dünyamızda görmek istiyorum pes etmicem ama hiçbir şekilde iletişim kuramıyorum yazınızı okudum ve okumaya devam etmek istiyorum teşekkürler buarada oğlumun ikizide var o normal ama yaşıtlarından geride allah hepimizin yardımcısı olsun sevgiler…

  • Merhabalar Demet hanım, üzmeyin ve yılmayın.Eminim siz bizden de iyi şeyler başaracaksınız.Daha çok yolun başındasınız.Üstelik daha çok şey okuma ve deneme şansına sahipsiniz.Oğlunuza inanın ve onu çok sevin.Sevgi ve ilgi herşeyin başı.Beni Alternatif anneden ve bloğumdan takipetmeye devam edin.Katılımcı olursanız benim atladığım konuları da bana hatırlatmış olursunuz.İlginize teşekkürler.http://ekemisss.blogspot.com/

  • Müge hanım ne güzel dileklerde bulunmuşsunuz.Çok teşekkürler.Benim de oğlum 14 yaşında olmak üzere.Şimdi daha iyiyiz çok şükür.Ama çabalamaya devam.Anneliğin de Otizmin de şimdilik sonu yok.Sevgiler..

  • Selam
    Yine çok güzel bir yazı olmuş herzaman ki Serpil Hanım. Beğenerek hep takdirle okumaktayım yazılarınızı. ilk çocuğu yetiştirirken..çooook gelişim ve çocuk psikolojisi kitapları yuttum diyorsunuz. zaten yazılarınızdaki ayrıcalık da sanırım bu bilincli çok okuyan bir anne olmanızdan geliyor diye düşünüyorum. '' faydası olmuşmudur bunca okumamın çocuklarıma veya bana bilmiyorum diyorsunuz''.. ben yazdıklarınızla bizlere bile ilaç olduğunuzu, ışık olduğunuzu görmekteyim. kaldıki tabii sizede çok faydası olmuştur..ama bunu değerlendirmek çok zor ama en azından olaylar karşısında size duruş kazandırmıştır.. bu gün biz okurlarınıza önerdiğiniz bilinçli direnişi genetik getirmiş olsanız bile 🙂 okuduğunuz kitaplardan kazanmışınızdır.ve'' çalar çalar'' dediğiniz değerleriniz inanın ki bunca çalınmasına karşın okumuşluğunuz sayesinde ayakta kalıp başkalarına bile yardım eli uzatacak gücü ve bilinci size kazandırmış ..sizi en derin kalbi duygularımla kutluyorum ..

  • ETKİSİNDE KALDIĞIM BU YAZINIZ SEBEBİYLE YAZARIN DİĞER YAZILARI DİYE BUTON ARADIM GALİBA GÖZLÜĞÜMÜ YENİLEMEM GEREKİYOR 🙂

  • Bunca güzel sözü hakedecek ne yaptım gerçekten bilmiyorum. Biz otizm anneleri genellikle paylaşımcıyız. Aramızda görünmez bağlantılar var. Birgün bir yerde duyduğumuz haberi(eğer çocuklarımızla ilgiliyse) Akşama kalmaz neredeyse % 80 imiz duyar.Belki de Ülkemizdeki Otizm adına yapılanların azlığı ya da çaresizliklerimiz bizi böyle terbiye etti bilemiyorum. Teşekkürler..

  • Merhaba.. Otizm bizlere anneliğin çok farklı bir şeklini yaşatıyor.. Geçmişe baktığımda nerdeeeen nereye diyorum.. Yılmak yok.. Uzun bir maraton var önümüzde hala.. En büyük silahımız istikrar!

  • serpil hanım oğlunuzla ilgili yazdığınız yazıyı okudum benim oğlumda 9 yaşında 2 yaşından beri eğitim alıyoruz bazen başarıyoruz otizmin karşısında dimdik durabiliyoruz alt ediyoruz onu bazende öyle bir sarıyorki bizi sarmaşık gibi girdap gibi çekiyor içine sonra bir ışık beliriyor uzaklardan bir umutla tekrar kalkıyoruz ayağa evet çok haklısınız otizm biz anneleride içine çekiyor bazen bende yuvarlak nesneleri çevirirken buluyorum kendimi çevirince insan ne hisseder acaba diye kalabalıkta yada sıra beklerken kendimi yerlere atasım geliyo empati kurmaya çalışırken sizinde dediğiniz gibi bizede birşeyler oluyor benki çok sabırlı bir insanım ama oğlum ve rençide edilmesi sözkonusu olunca aslan kesiliyorum saç baş dalarım o derece bi duruyorum bazen bana neler oluyor böyle eskiden çok iyi anlaştığı insanlarla iletişim problemi yaşıyorum sanki hiçbir şey otizimden daha zor değil ya etrafımdaki insanlar ve önyargıları değişsin oğlum dışarıda herkes gibi engellenmeden özgürce yaşasın kimde bize bakmasın bazen ne bakıyorsun sanane git yoluna bak işine biz böyleyiz kardeşim biz özeliz farklıyız biz mutluyuz diyesim geliyor bazı densizlere mesela çocukların yaptığı hiçir yaramazlık bana öyle gelmiyr zira benim oğlumun yaptıklarını göz önüne alınca yinede bakıyorum bazı anneler çok sabırsız olabiliyor yeter bıktım artık diyebiliyorlar biz ne yapalım ozaman artık alışıyorsun nedensiz bağırmalara ağlamalara gülmelere gece nin 2 sinde kalkıp sabaha kadar uyumamalara dökülen şampuanlara deterjanlara halıya dökülen sütlere yumurtalara daha neler neler anlatmakla bitmez ne yapalım bizde böyleyiz işte seven böyle sevsin böyle sevmiyorsa hiç işim olmaz zaten en yakınım bile olsa 9 sene öncesine bakınca çok yol katettiğimizi farkediyorumm kimbilir belkide 10 sne donra çok çok iyi olacak artık otizm nekadar müsade ederse mücadeleye bıkmadan sabırla devammm

  • Canan hanım yorumunuzu çok geç görmüştüm.İnternetin azizliğinden midir bilinmez yanıtla butonunu çalıştıramadım bir türlü. Zor bir hayatımız var,yaşamayanın anlaması,hayal etmesi o kadar zor ki…Ama anlamaya çalışan insanlar da var.En azından onlara sarılmamız gerekiyor.Üzgünün,yorgunuz,kırılganız,alınganız ve daha pek çok şey.Ama hayatın içinde de olmaya devam etmemiz,kendimizi otizm girdabına teslim etmememiz gerekiyor.Çok çelişkili duygular baş etmesi kolay değil. SEVGİLER.. Oğlunuzla hep başarıya koşun inşallah,kalbim sizinle…