Eğitim Gülüş'ün Köşesi Röportaj

Evde eğitim: Tecrübeli bir anneyle sohbet

Birkaç aile olarak birleşsek de çocuklarımıza evde eğitim versek diyenlerdenseniz bu röportaj size göre:

homeschoolingBirimiz, okulun çocuğa verdiği ödev yükünün hem aile hayatını sekteye uğratmasından, hem de çocuğun okuluyla arasını bozmasından muzdarip. Bir diğerimiz, çocuğuna “takan” öğretmenler yüzünden okula olan inancını yitirmiş. “İstemem, akıl verme, vereceksen huzur ver” diyor şarkıda. Benim okuldan beklentim de benzer şekilde özetlenebilir: Primum non nocere! Ama Milli Eğitim Bakanımız bile sistemin vasatlığını kabul etmişken, ne huzuru?
Bazen ben de hayal ediyorum, çocuğumu kaçırsam bu sistemden, kendi ritmiyle, kendi ilgi alanlarıyla, kendi gezegeninde büyümesine izin versem… Benimki sadece fantezi. Ama Stacey, 6 çocuğunu da sisteme sokmadan, ev içinde eğiten bir Amerikalı anne. Onunla yazıştıkça “Evde Eğitim”in ne olduğunu, aslında Alternatif Anne’de hep söylediğimiz şeyi söyleyerek özetleyebileceğimi anladım: Çocuğunu eğitmek için, önce kendini eğitmek…

Stacey, çocuklarına evde eğitim verme düşüncesi nasıl ortaya çıktı?
Bu kavramı ilk duyduğumda lisans eğitimi yapıyordum. Psikoloji dersinde evde eğitim gören çocukların sosyalleşmesi konusunda araştırma yapmam gerekmişti. O dönemde öğretmenlik eğitimi alan erkek arkadaşımla birlikte yaşıyordum. Annesi öğretmen, babası okul müdürüydü. İleride doğacak çocuklarıma bu tür bir eğitim verip veremeyeceğimi sorguluyor olmam bile onlarda şok etkisi yarattı, ama okuduğum tüm yayınlar son derece olumlu şeyler söylüyordu. Aklımda tuttum…

Neden normal bir okula göndermek yerine evde eğitim vermeyi tercih ettin?
İlk çocuğum okul çağına geldiğinde Özbekistan’a yerleşmeye hazırlanıyorduk. Amerika’da birçok farklı evokulu müfredatı var, ben eğitimini kitaplarla destekleyen, yurtdışında yaşayan Amerikalılar için özel olarak tasarlanmış bir müfredat seçtim. Çocuklarım hem anadillerini güzel konuşsunlar, hem de yerel dili öğrensinler istiyordum, bu yüzden küçük çocuklarımızı Özbek anaokuluna gönderdik.

evokulSeçebildiğin müfredatlardan bahsedebilir misin?
Biz İncili merkez alan, edebiyat yönü kuvvetli, evrensel bir bakış açısı kazandıran bir müfredat seçtik. Ama o kadar fazla seçeneğin var ki! Yaşam tarzına, inançlarına, kişiliğine bağlı olarak sana uyan bir müfredat bulabiliyorsun. Kimileri yaşadığın eyaletteki okulları referans alıyor, o zaman o okullara paralel bir hızla gidebiliyorsun. Kimi yerel tarih ve politika ağırlıklı. Bir de ilkokuldan liseye kadar eğitim sürecini online takip edip destekleme şansın var. Öğreneceğin şeyi bilgisayardan takip ediyor, dünyada seninle aynı dersi alan başka öğrencilerle iletişime geçebiliyorsun. Bu şekilde dünyanın dört bir yanından arkadaşlık edinen kişilerle tanıştım. Tabii bunun zorlayıcı tarafı, ortak bir çalışma ritmine uyum sağlamak zorunda olman.

İnanılmaz! Türkiye’de bu durum daha yasal olmadığı için böyle bir seçenek yelpazesi olduğunu sanmam. Peki, çocukların bazen annelerini dinlemediklerini ama öğretmenlerine itaat ettiklerini göz önünde bulundurarak, sen çocuklarının seni anne değil öğretmen gibi görmelerini nasıl sağlıyorsun?
Bu zor bir soru. Benim çocuklarımın hemen hiç birinin öğretmeni olmadı ama benimle çalışabiliyorlar. Mızmız oldukları zamanlarda Baba’ya yolluyorum –bizim Müdür!- o da çalışmayı bitirmeleri ve bana itaat etmeleri konusunda çocukları uyarıyor. Aslında bu sistemin işe yaraması için çocuğun da bu çalışma şekline istekli olması gerekir. Bunu bir ayrıcalık, anneyle yaşanan bir macera olarak görmeliler.

homeschooling2Peki altı çocukla yaptığın bütün bu çalışma omuzlarına ciddi bir yük bindirmiyor mu?
Evet! Elbette! Anne ve baba bu işe hazırlıklı girmeli, dersleri çocuklarla birlikte öğrenmek konusunda istekli olmalılar. Bu çok büyük bir çalışma. Ama getirisi o kadar muhteşem ki! Çocuklarımın birbiriyle ve bizimle olan ilişkileri harikulade. Birlikte olmaktan zevk alıyorlar, farklı yaş gruplarıyla sorunsuz iletişim kurabiliyorlar, yetişkinlerle sohbet etmeyi seviyorlar. Bunlar, evde eğitim vermenin güzel getirilerinden sadece birkaçı. Bir de şu var: En büyük yük aslında işin başında: Okumayı, yazmayı öğretmek. Sonradan her şeyi sen üstlenmeyebiliyorsun, bazen satın aldığın DVD’ler senin işini yapıyor, büyüdükçe çocuk kendi çalışmasını kendi yapıyor…

Gelelim en çok sorulan sorulardan birine. Sosyalleşmek. Bu çocuklar kimlerle arkadaşlık kuruyorlar?
Türkiye’de evde eğitim veren başka yabancılar bulma şansım oldu. Her ay buluşmaya çalışıyoruz, çocuklar da bir araya geliyorlar. Geçen yıl hep birlikte bir tiyatro oyunu bile sahnelediler. Bir seferinde de bir sanat öğretmeni, iki haftada bir sant dersi verdi çocuklara. Tabii komşu çocukları da var…

Çocuğuna evde eğitim vermeyi düşünen bir anneye ne tavsiyeler vermek istersin?
Öncelikle yaşadığınız ülkede bunun yasal olup olmadığını araştırın. Sonra bol bol araştırma yapın. Belki yerel okullardan kitap satın alabilir ya da kiralayabilirsiniz. İngilizce eğitim vermek istiyorsanız kapılar zaten sonuna kadar açık, önünüz derya deniz. Bununla birlikte çocuğunuza ne öğretmek istediğinize karar verin. Kısa ve uzun dönem hedefleriniz neler? Misal, çocuğunuzu olimpik buz patencisi olarak yetiştiriyorsanız, evde eğitim vererek sahada daha uzun süre zaman geçirmesine olanak tanımış olursunuz. Ya da çocuğunuz üstün zekâlıdır ve okulda sıkılıyordur. Ya da okula bir türlü ayak uyduramıyordur, onu daha güvenli ve sakin bir ortama almak isteyebilirsiniz…

Homeschooling-High-School-300x225Bütün bu çalışmanın sonunda diploma alabiliyor musunuz?
Amerika’da evde eğitim artık çok popüler olduğundan bazı üniversiteler, annenin elinden verilen bir diplomayla çocuğu onurlandırıyor.

Sence bu işin en zor kısmı ne?
Bence hem anne, hem öğretmen, hem ev hanımı, hem eş, hem arkadaş, hem komşu… Hepsini birden olmak işin en zor kısmı. Bazen sadece dinlenmek istiyorum. Bunun için de ayda bir gün evden kaçıyorum. O gün kızlarım beni idare ediyorlar.

Son olarak, çocuklarına onları neden “normal” bir okula vermediğini nasıl açıklıyorsun?
Çocuklarımın başından beri evde eğitim gören arkadaşları da oldu, normal okula giden arkadaşları da. Bu yüzden öyle kendilerini garip hissetmiyorlar. Herkes için farklı seçenekler olduğunun farkındalar.

Türkiye’de henüz sağlıklı vatandaşlar için evde eğitim opsiyonu yok. Bununla birlikte bazı özel durumlarda çocuklar, evden eğitim alabilmek için hazırlanmış bir müfredattan faydalanabiliyor. Link burada: http://www.evimdekiders.com/

Bu yazı Alterantif Anne’de ilk 3 Temmuz 2013 tarihinde yayımlanmıştır.

Gülüş Türkmen

Yazar, müzisyen, iletişim danışmanı.
www.gulusturkmen.com

2 Yorum Var

Yorum yapmak için tıklayınız

  • çok dikkatimi çekti incili merkez alan edebiyat yönü kuvvetli bir müfredatı tercih etmiş bu anne.acaba evde eğitim yasal olsaydı ve Kur’an’ı merkez alan edebiyat ve sanat yönünden destekli müfredatlarla çocuklarımızı yetiştirseydik size bu kadar cazip gelir miydi merak ettim?

  • Ayşegül hanım konuya uzak olduğunuz yorumunuzdan belli… Evde eğitime dair amerika’da bir çok değişik program vardır ve bunların bir kısmı dini eğitime odaklanır. Bu aile dini eğitimi tercih etmiş ve ona göre bir program seçmiş, bunun yazarın evde eğitim konusunu irdelemesi ile bir ilgisi olduğunu düşünmüyorum. Türkiye’de de bu tür eğitim alternatifleri olsa mutlaka farklı anlayışlar çıkacak herkes kendine göre olanı tercih edecektir. Bence burada sözü edilmek istenen ana konuyu kaçırmışsınız.