Çocuk Çocuk Sağlığı DEHB Sağlık Spor

Düzenli spor zihin açıyor

Active family - mother and kids running outdoorYeni yapılan bir araştırmanın sonuçları her gün düzenli yapılan 60 dakikalık fiziksel egzersizin, çocukların fiziksel sağlığı açısından fayda sağlamanın yanı sıra zihinsel açıdan gelişimlerinde de olumlu etkileri olduğunu ortaya koymuştur. Illinois Üniversitesinden Prof. Charles Hillman başkanlığında yürütülen bu son araştırmanın bulguları geçtiğimiz günlerde Pediatrics dergisinde yayımlandı.

Amerikan İnsan Sağlığı Servisi 6-17 yaş aralığındaki çocuk ve ergenlerin günlük 60 dakikalık fiziksel egzersiz yapmalarını önermektedir. Ancak, geçen yıl lise öğrencileri arasında yapılan bir araştırmaya göre haftanın 7 günü için bu öneriyi dikkate alanların oranının sadece %29 olduğunu ortaya koymuştur.

Araştırmalar çocukluk ve ergenlik çağlarında yapılan düzenli fiziksel egzersizin hem söz konusu anda hem de hayat boyu sağlıklı iskelet yapısından, kas gelişimine, kilo kontrolünden kolestrol ve tansiyon düzenine kadar bir çok faydası bulunduğunu göstermektedir. Tüm bunların ötesinde yeni yapılan araştırmalar egzersizin fiziksel sağlığın yanı sıra zihinsel gelişim açısından da olumlu etkilerini ortaya çıkarmaktadır. Örneğin 2012’de yapılan bir araştırma günlük 20 dakikalık egzersizin DEHB (ADHD – Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) teşhisi konulan çocukların akademik performanslarını geliştirici bir etkisi olduğundan söz etmektedir. Geçen yıl Londra merkezli Kings College’da yapılan ve Medical News Today adlı dergide yayımlanan bir araştırma ise çocukluk çağında yapılan düzenli fiziksel egzersizin yetişkinlikteki bilişsel verimlilik açısından olumlu etkilerinden bahsetmektedir.

İlk paragrafta bahsedilen son araştırmaya göre ise Prof. Hillman ve ekibi okul sonrası en az bir saatlik egzersiz programına katılan çocukların, katılmayanlara göre, dikkat sürelerinin uzadığını, daha zor dikkatlerinin dağıldığını ve farklı bilişsel aktiviteler arasında geçişlere daha kolay uyum sağladıklarını gözlemlemişlerdir.

FITKids Proramına 9 ay Boyunca Devam Eden Çocuklar

Araştırmaya 9 ay boyunca 7-9 yaş aralığında 221 çocuk katılmıştır. Çocukların yarısı -rastgele seçilerek- FITKids olarak adlandırılan bir egzersiz programına dahil olurken diğer yarısına bekleme listesine alındıkları söylenmiştir.

Ulusal Sağlık Enstitüsünce 1980’lerde çocuklar arasında sporu yaygınlaştırma amacı ile yapılandırılan CATCH programı baz alınarak hazırlanan FITKids programında çocuklar her gün okul sonrası en az 60 dakika süren orta yoğunlukta bir fiziksel egzersiz yaptılar.

Egzersiz grubundaki aktivitelerin çocukların hoşlanacağı biçimde yapılandırıldığını ve iyileştirildiğini vurgulayan Prof. Hillman tüm programdaki aktivitenin iki saatlik bir zaman dilimine yayılan kısa süreli egzersiz bloklarından oluştuğunu belirtmiştir.

Egzersizler esnasında deney grubundaki çocuklara kalp atışlarının izlenmesi için monitorler ve pedometre takılmıştır. Zihinsel beceri testleri esnasında ise hem deney grubu hem kontrol grubunun beyin aktiviteleri izlenmiştir.

Sonuçlara göre egzersiz yapan grup kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, egzersiz grubundaki çocuklar:

– Zindelik açısından belirgin bir iyileşme göstermişlerdir.
– Dikkati yönlendirme ve kontrol altına alma -yani dikkat dağıtıcı uyaranları gözardı edebilme ve verilen göreve odaklanabilme- becerisinde gelişme sağlamışlardır.
– Bilişsel esneklik -zihinsel beceri gerektiren farklı görevler arasında hatasızlıktan ödün vermeksizin hızlı geçiş yapabilme- yeteneğinde gelişim göstermişlerdir.

Tüm bunların yanısıra deney grubundaki çocuklar kontrol grubuna göre bilişsel aktivitelerde iki misli hatasız işlem yaptılar.
Prof. Hillman bunun yanısıra beyin fonksiyonlarında gnel yaygın değişiklikler gözlemlendiğini ve bu değişikliklerin özellikle bilişsel görevler esnasında dikkatin odaklanması ve zihinsel işlem hızı ile ilişkili olduğunu da bulgulara eklemiştir. Bu değişiklikler deney grubunda kontrol grubuna nazaran belirgin bir biçimde fazlaca gözlemlenmiştir. Araştırmacılar bilişsel fonksiyonlarda gözlemlenen tüm gelişmelerin deney grubu içerisindeki çocuklar arasında da egzersiz programına devamlılık oranında arttığını vurgulamışlardır.

FitKids2Araştırma ekibinin sonuçlara yorumları şu şekildedir;

FITKids egzersiz programı bir tetikleyici olarak daha fazla işlem kontrolü gerektiren görevler esnasında bilişsel performansın ve beyin fonksiyonlarının gelişimini sağlamıştır.

Prof. Hillman aynı zamanda bu tür egzersiz programlarının doğası gereği oluşan sosyal etkileşimin de bilişsel fonksiyonların gelişimini tetikleyebileceğini belirtmiştir. Gerçekte çocuklar da sosyal varlıklardır ve fiziksel aktiviteleri sosyal ortamda gerçekleştirmektedirler. Çocukları bu tür yapılandırılmış spor çevrelerine katılmaya teşvik eden eğlence ve yeni arkadaş edinmedir. Bu tetikleyici program da bu gereksinmeler karşılamak üzere dizayn edilmiştir ve sosyalleşme de bilişsel beceriler üzerinde olumlu etki yaratabilecek bir uyarandır.

Bu araştırma sonuçları özellikle çocuklara odaklansa bile fiziksel aktivitelerden sadece çocukların beyinleri olumlu etkilenmiyordur. Bu yazının yayımlandığı Medical News Today sitesinde çok yakın zamanda aerobik egzersizlerinin, yetişkinler için de beyin fonksiyonlarını koruma da olumlu etkisini ortaya koyan bir araştırma yayımlanmıştır. Yine benzer bir çalışma bakıma muhtaç yaşlılarda yoganın bilişsel yetenekleri arttırabileceği yönünde bulgulara ulaşmıştır.

 

Gözde Erserçe Özateşler

Gözde Erserçe Özateşler

Gözde Erserçe Özateşler

1977 yılında doğdum. 1999 yılında Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden mezun oldum. 13 yıl bankacılık sektöründe eğitim ve insan kaynaklarında çalıştım. Nisan 2007’de evlendim. Temmuz 2010’da çok beklediğim oğlum Ömer doğdu, Haziran 2012’de ise hiç beklemediğim kızım Rana doğdu. Kızımın doğumundan sonra yeniden işe dönsem de 60 yaşıma geldiğimde kapımı çalacak oğlumla kızımla kuracağım muhabbettin bağı ağır bastı ve işimden ayrıldım. İki yıldır tam zamanlı anneliğimin yanı sıra zaman zaman evden işe alım projeleri yapıyorum. Bunların yanı sıra 2004 yılında İstanbul Psikodrama Enstitüsü’nün Yardımcı Psikodramadist programını bitirdim, umarım bir gün ileri düzey programını da tamamlarım. Anneliğimin en takıntılı yanı yemek (tatil köyünde yoğurt mayalamışlığım var;), bu nedenle mutfakta vakit geçirirken çok eğleniyorum.

Yorum Ekle

Yorum yapmak için tıklayınız

*

Alternatif Yazarlar

Gülüş Türkmen
Gülüş Türkmen
Aslı Demirörs Ağtaş
Aslı Demirörs Ağtaş
Gözde Erserçe Özateşler
Gözde Erserçe Özateşler
Deniz Sütlü Özgül
Deniz Sütlü Özgül
Ayşegül Uysal
Ayşegül Uysal
Özdemir Hiçdurmaz
Özdemir Hiçdurmaz
Özge Çakıcı Songür
Özge Çakıcı Songür
Tuba Tayfun Kayalarlı
Tuba Tayfun Kayalarlı
Meftun Kocakaya
Meftun Kocakaya
Zeynep Domaniç
Zeynep Domaniç
Tümünü Gör

Güvenilir Uzmanlar

Uzm. Dyt. Orçun Kürüm
Uzm. Dyt. Orçun Kürüm
Uzm Dr. Defne Eraslan
Uzm Dr. Defne Eraslan
Uzm. Psk. Aylin Karabağ Sılığ
Uzm. Psk. Aylin Karabağ Sılığ
Eğt. Uzm. Dr. Elif Kalkan
Eğt. Uzm. Dr. Elif Kalkan
Psk. R. Berin Tuncel
Psk. R. Berin Tuncel
Uzm. Psk. Elçin Gündoğdu Aktürk
Uzm. Psk. Elçin Gündoğdu Aktürk
Uzm. Klinik Psk. Yasemin Meriç Kazdal
Uzm. Klinik Psk. Yasemin Meriç Kazdal
Uzm.Ped. Belgin Temur
Uzm.Ped. Belgin Temur
Funda Kale Yıldırım
Funda Kale Yıldırım
Tümünü Gör