Çocuk Psikolojisi Çocuk Sağlığı Diyetisyen Kategorisiz Sağlık

Çocuklarda hatalı beden algısı, beden hoşnutsuzluğu ve beslenme bozukluğu

Çocuklarda yanlış beden algısı yeme bozukluklarına yol açabiliyor. Bunu önlemek yine ailelerin elinde...

weightMedyanın etkisi altına girmeden yaşamı sürdürebilmek imkansız olmaya başladı. Bu sadece bizleri değil çocuklarımızı da çok etkilemektedir. Çocuklar büyürken oluşan karakterinde kaçınılmaz bir medya etkisi olmakta ve bu sadece davranışlarını değil sağlıklarını da olumsuz etkilemektedir.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre her sene obezite giderek artmakta (kabaca son 50 senedir), hatta 2000 senesinden beri global bir salgın olarak kabul görmektedir! Her ne kadar ülkelerin obezite sıklığı yetişkinlere göre hesaplansa da bunun arkasında yatan ya da bulunan gizli bir buzdağı mevcut. Bu buzdağında da tabi ki bizim çocuklarımız, genç nüfusumuz gizli…

Obeziteye yol açtığı bilinen birçok faktörü bir kenara koyalım, son zamanlarda medyanın olumsuz katkısı giderek artmakta. Sağlıklı vücutlar ve sağlıklı beslenmek yerine sadece fotoğraf çekimleri için yaratılan yapay vücut ve yapay destek gıdaları reklamlar ile gençlerin sağlıklı beden ve sağlıklı beslenme algısını etkilemekte. Sürekli medyada bu tarz görsellere maruz kalan çocuklar beslenme bozukluğu ile mücadele ediyor, çok zayıf ya da çok kilolu olabiliyorlar.

Beden görüntüsünün tanımı yıllar boyunca değişiklik gösterdi. İlk olarak beden görüntüsü, kişinin zihninde oluşturduğu fotoğraftan ibarettir. Sonra, beden görüntüsü tanımı estetik, boyut (size) ve şekil olarak belli kalıplara girmeye başlar. Bunun sonucunda kişinin beden algısı gerçekte olan ve aklında olan olarak çelişkili bir duruma gelir. Bu dönemlerde çocuklar kilo ve bedenlerinin boyutları ile daha ilgili olmaya başlar.

Araştırmacı Flynn ve Fitzgibbon (1998) beden görüntüsünün obezite için risk faktörü olabileceğini söyler. Beden tatminsizliği sonucunda beslenme bozuklukları, depresyon ve kiloda olumsuz değişimler baş gösterir.

Beden görüntüsü algısının oluşumunda sadece medyanın değil, arkadaşların ve ailenin de payı bulunabiliyor. Ayrıca sosyo-ekonomik durum, cinsiyet ve kilo da etkili birer faktör olarak karşımıza çıkmakta. Kızlara nazaran kilolu erkek çocukları kilolu olsalar da bedenlerinin normal görüntüde olduğuna inanmaktadır.

Beden görüntüsü algısı toplumların kültürleri ile alakalı olabilir. Bazı topluluklarda daha büyük beden ve kilo artışı arzulanır. Beden algısının çocuklarda cinsiyete göre değişikliği gösterdiği de bir gerçek.

Beden görüntüsü hoşnutsuzluğu bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde daha da yaygın görülüyor. Bunda tabi ki hem şehirleşmenin hem de medyanın fit kadın ve erkek bedenlerini sanki herkesin öyle olması gerekiyormuş sunmasının da büyük payı var! Beden görüntüsü algısı değiştirilmesi mümkün olduğundan birçok faktörden etkilenebilmektedir. Önemli olan kendinizde veya çocuğunuzda beden görüntüsü algısını bozabileceğini düşündüğünüz şeylerden uzak durmaktır. Bu sağlıklı bir kilo için önemlidir.

Beden görüntüsü tatminsizliği bazı çocuklarda tehlikeli olabilir. Bu çocuklarda bedeni ile ilgili olumsuz düşüncesi sonucunda çok zayıf veya çok kilolu (obez) olma ihtimali çok yüksektir. Eğer çocuk zaten zayıf veya obez ise aşağıdaki beden algısı çizimleri tedavilerine başlangıç için ilk adım olabilir. Bu tedavi mutlaka bir uzman desteği ile sürdürülmelidir.

Eğer çocuğunuzun beden algısı konusunda şikayetleri varsa veya sizin şüpheleriniz varsa aşağıdaki Beden Algısı Puanlaması Skalasının bir uzman diyetisyen veya psikolog eşliğinde doldurup analiz edilmesi faydalı olacaktır.

Çocuklar için: Aşağıdaki beden çizimlerine dikkatlice bakın. Hangi çizimlerin size göre nasıl göründüğünü değerlendirin. (Size göre en uygun olan çizimin altına bu açıklamaların numarasını yazınız):

  1. Normal
  2. Sana en çok benzeyen
  3. Olmak istediğin
  4. En çok arkadaşı olan
  5. En iyisi
  6. En güçlüsü

Anneler için: Aşağıdaki beden çizimlerine dikkatlice bakın. Hangi çizimlerin size göre nasıl göründüğünü değerlendirin. (Size göre en uygun olan çizimin altına bu açıklamaların numarasını yazınız):

  1. Çocuğunuzun görüntüsüne en yakın
  2. Çocuğunuzun görünmesini istediğiniz
  3. Çocuğunuzun yaşına en uygun

image001

Çocuklarda Beden Algısı Puanlama Skalası (Child-adapted Stunkard Figurine Ratings scales)

 

Referanslar:
Questions Related to Body Image Perception which were presented to children and mothers in the Bogotá School Children Cohort (2006 Questionnaires, English translation)

Relationship between body image, body dissatisfaction and weight status in Iranian adolescents. Monireh Hatami, Mohd Nasir Mohd Taib, Abolghassem Djazayery, Mansooreh Sadat Mojani and Fariborz Hamidi Mejlej.

Body Image Perception and Adiposity in School-Age Children. 2013. http://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/97855/ofraduch_1.pdf?sequence=1

 

*Bu yazı Alternatif Anna’de ilk kez 27 Temmuz 2015’te yayınlanmıştır.

Uzm. Dyt. Orçun Kürüm

ALTERNATİF ANNE UZMANI | Kıbrıs doğumlu Uzman Diyetisyen Orçun Kürüm, 2010 yılında Başkent Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden mezun oldu. Nişantaşı’ndaki özel bir beslenme ve eğitim danışmanlığı ofisi dahil olmak üzere, çeşitli hastane ve kurumlarda stajyer diyetsiyen olarak görev yaptı. 2011 yılında İngiltere’nin Chester Üniversitesi – Egzersiz ve Beslenme Bilimi (University of Chester – Exercise & Nutrition Science) lisansüstü programını tamamlayan Kürüm, Egzersiz/Sporcu Beslenmesi konusunda yurtdışında Yüksek Lisans eğitimi alan Türkiye’deki tek diyetisyendir. 2012-2013 arasında Essporto-Health and Fitness Club’da danışmanlık yapan Kürüm, bugün Nişantaşı’nda kendi ofisinde danışmanlık hizmeti vermektedir.
www.orcunkurum.com

Yorum Ekle

Yorum yapmak için tıklayınız