Çocuk Psikolojisi Eğitim Psikolog

Çocuklarda Cinsel Gelişim

“Çocukların cinsellikle ilgili sahip oldukları tek hak, gerçeği bilme hakkıdır!”

     Richard Ives

Gelişim bir bütündür, en hızlı ve yoğun olduğu dönem okul öncesi dönemidir. Bu dönem çocukları gezginlere benzerler, hem iç dünyalarına hem de yaşadıkları dış çevrelerine seyahate ve keşfe çıkarlar. Her seyahat sonunda bavullarında bir sürü soruyla geri gelirler ve bu bavul yaşla birlikte daha karmaşık bir hal alır.

İlk çocukluk yıllarında (2-6 yaş) dışarıya yapılan bu seyahatlerde, yaşadığı toplumu tanıma, anlama ve benimseme çabasına girer. İç dünyaya yolculuğu ise kendini, bedenini keşfetme ve tanımaya yöneliktir. Çocuklar kendini tanırken gözlemler yapar ve fark ettikleri farklılıklar hakkında sorular sormaya başlarlar. Bu gözlem ve merak oyunlarına ve sosyal ilişkilerine de yansır. Bu dönem çocuklarının büyük bir kısmı, kendi cinsel organıyla oynamak ya da arkadaşının cinsel organına bakmak ister. Bu dönemlerde kimi ebeveyn endişelenip ve telaşlanabilir. Ancak bunun gelişimin çok doğal süreçlerden bir tanesi olduğunu bilmeliyiz. Cinsellik ile ilgili davranışlar kaynağını cinsel duygulardan değil meraktan alır. Sadece meraktan sergilediği bu davranış için çocuk ceza almamalı ve azarlanmamalıdır. Bu durumda ebeveyn çocuklarına cinsel organıyla ilgilenmenin normal olduğunu ancak bunu herkesin yanında yapmasının uygun olmadığını anlatabilirler. Bunların yanında kendi bedeninin özel olduğunu ve bedenine kendisi istemediği sürece ailesi ve öğretmeni dışında kimsenin dokunmasına izin vermemesi gerektiğini öğretmekte fayda vardır.

images-2

3 yaşlarına geldiğinde çocuklar karşı cinsteki ebeveynlere karşı ilgi duymaya başlar ve “Benimle evlenir misin?” soruları sıkça duyulur. Fakat bir diğer yandan, aynı cinsteki ebeveyni kendisine rakip görür ve ona karşı öfke duymaya başlar. Anne- babanın el ele tutuşmaları, birbirlerine sarılmaları ve öpmeleri çocuğu rahatsız eder ve araya girmeye çalışır. Nedensiz yere korktuğunu söyleyip ebeveynlerinin yatağına gelmeye başlar. Bu durumda ebeveynler çocuğun yanında birbirlerini öpmeyi ve sarılmayı bırakırlar. Bu tutum çocuğun “Acaba ben yokken mi sarılıyorlar?” düşüncesini ortaya çıkarır ve onu daha fazla hırçınlaştırır. Bu davranışları terk etmek yerine eşinizi öptükten sonra çocuğunuzu da öpebilirsiniz. “Ben babanı/anneni eşim olduğu için çok seviyorum, seni de oğlum/kızım olduğun için çok seviyorum” demeniz çocuğunuzun aile içerisindeki yerini anlamasını ve sizlerin çift olduğunu anlamasını sağlayacaktır. Bu dönemin daha kolay geçmesi için eşinizin olumlu yanlarını ve yeteneklerini sık sık övebilir böylece çocuğunuzun onu rol modeli olarak daha rahat benimsemesine yardımcı olabilirsiniz. Çocuğunuzdan duyacağınız “Seni sevmiyorum baba / anne!” cümlelerine karşı sabırlı ve hoşgörülü olun. Unutmamalısınız ki çocuğunuz kendini tanıma savaşı vermektedir. Bu savaşın bittiğinin sinyalleri ise çocuğunuzdan şu cümleleri duymanızdır; “Ben de babam gibi tıraş olmak istiyorum, ben de annem gibi makyaj yapacağım”.  Bu dönemin sonunda çocuklar aynı cinsiyetteki ebeveyni ile kimlik oluşumunu tamamlamaya başlamış olacaklardır.

“Eyvah şimdi ne diyeceğim!”

Çocuğunuzun sizlere sık sık cinsellikle ilgili sorular sormaya mı başladı ve sizler ne diyeceğinizi bilmiyor musunuz? Bu minik kâşifin sorularını en doğru şekilde yanıtlamanın bazı ipuçlarından sizlere bahsetmek istiyorum.  

  • Bu soruların kaynağının cinsel duygular değil sadece merak olduğu unutulmamalıdır.
  • Çocuğunuz bu soruları size soruduğunda onu geçiştirmeye çalışmayın çünkü geçiştirmek onun merakının artmasına sebep olacaktır.  
  • Cevaplar çocuğunuzun yaşına ve bilişsel gelişimine uygun olmalıdır.  
  • Açıklamaları yaparken lütfen hayvanlar ya da bitkiler üzeriden örnek vermeyiniz çünkü çocuğunuzun merak ettiği bir kedinin dünyaya gelişi değil kendinin nasıl geldiğidir.
  • “Sana bunları büyüyünce anlatacağım” demek doğru bir yaklaşım değildir unutmayın ki çocuğunuz kendi kişisel yolcuğuna çıktı bile!
  • Cinsellik hakkında konuşurken lütfen leyleklerden yardım almayın .
  • Açık ve sade bir dil kullanın ve konuşurken ses tonunuz utangaç ya da suçlayıcı olmasın.
  • Çocuğunuzun ne sorduysa ona yanıt verin, daha fazla ayrıntıya girmeyin.

Ebeveynler cinsel sorular karşısında paniğe kapılıyor ve zaman zaman bu soruları nasıl cevaplayacaklarını bilemiyorlar. Çocuğunuzun bu sorularına kendinizi hazır hissetmeniz için sizlere verebileceğiniz uygun cevaplardan örnekler vermek istiyorum çünkü çocuğunuz verdiğiniz cevaptan tatmin olmazsa bu soruyu tekrar soracak, cevabı öğrenmek için farklı kaynaklara başvuracak ve merakı artacaktır.

  • Bebekler nasıl dünyaya gelir?

Bebekler annenin karnında büyürler. Annenin karnında onların büyümesi için özel bir yer vardır.

  • Bebek annenin karnına nasıl girer?

Anne ve baba birbirlerini sevdiklerinde babanın içindeki tohum/sperm annenin yumurtasıyla birleşir. Böylece anne karnında bebek oluşur.

  • Ben nasıl doğdum? Ben nasıl dünyaya geldim?

Sen benim karnımdaki özel yuvada büyüdün ve yeterince büyüdüğünde benim vücudumdaki doğum kanalından dünyaya geldin.

  • Büyüyünce benim de pipim olacak mı? (Kız çocuğu)

Sen kız doğdun ve kızlarınki senin gibi olur.

  • Ben de büyüyünce anne/babamla evlenebilir miyim?

Çocuklar anne ve babalarıyla evlenmezler. Sen de büyüdüğün zaman birisine âşık olacak ve onunla evleneceksin.

  • Niçin erkekler çocuk doğuramaz?

Erkeklerin çocuk doğurmak için karınlarında bebeğin doğana kadar büyümesini sağlayacak özel yer yoktur.

  • Benim de çocuğum olacak mı?

Tabi ki olacak, büyüdüğünde evleneceksin ve senin de çocuğun olacak.

  • Annelerin neden memesi olur?

Anneler bebeklerini beslesinler diye göğüsleri vardır ve orada bebekleri beslemek için süt olur.

  • Kızlar neden ayakta tuvaletini yapamaz?  Neden erkekler ayakta çiş yapabilirler?

Çünkü kızların pipisi(penisi) yoktur. Erkeklerin pipisi olduğu için onların tuvalete oturmasına gerek yok. Ayakta da yapabilirler.

Uzm. Psikolog Selin Mert

Konuk Yazar

Yorum Ekle

Yorum yapmak için tıklayınız

*

En Popüler İçerikler

Alternatif Yazarlar

Gülüş Türkmen
Gülüş Türkmen
Aslı Demirörs Ağtaş
Aslı Demirörs Ağtaş
Gözde Erserçe Özateşler
Gözde Erserçe Özateşler
Deniz Sütlü Özgül
Deniz Sütlü Özgül
Ayşegül Uysal
Ayşegül Uysal
Özdemir Hiçdurmaz
Özdemir Hiçdurmaz
Özge Çakıcı Songür
Özge Çakıcı Songür
Tuba Tayfun Kayalarlı
Tuba Tayfun Kayalarlı
Meftun Kocakaya
Meftun Kocakaya
Zeynep Domaniç
Zeynep Domaniç
Tümünü Gör

Güvenilir Uzmanlar

Uzm. Dyt. Orçun Kürüm
Uzm. Dyt. Orçun Kürüm
Uzm Dr. Defne Eraslan
Uzm Dr. Defne Eraslan
Uzm. Psk. Aylin Karabağ Sılığ
Uzm. Psk. Aylin Karabağ Sılığ
Eğt. Uzm. Dr. Elif Kalkan
Eğt. Uzm. Dr. Elif Kalkan
Psk. R. Berin Tuncel
Psk. R. Berin Tuncel
Uzm. Psk. Elçin Gündoğdu Aktürk
Uzm. Psk. Elçin Gündoğdu Aktürk
Uzm. Klinik Psk. Yasemin Meriç Kazdal
Uzm. Klinik Psk. Yasemin Meriç Kazdal
Uzm.Ped. Belgin Temur
Uzm.Ped. Belgin Temur
Tümünü Gör