Eleştiri Gülüş'ün Köşesi Güzellik Röportaj

Çocuğumun adını dövme yaptırmalı mıyım?

tattoo1cDövme, hep çekici ve özel bir beden süslemesi gibi gelmiştir bana. Ama inanın, Avrupa’da geçirdiğim ergenlik ve gençlik dönemimde bile Türkiye’de son yıllarda rastladığım dövme enflasyonuna rastlamadım. “Gösterin” desem, üç kişiden biri bana dövmesini gösterirmiş gibi hissediyorum!

Dövme yaptıranlara en sık sorulan soru; “Sıkılmaktan korkmuyor musun?”dur ve evet, sıkılanlar vardır, hatta dövmesini sildirenler… Ama çoğunluk, “Kendi seçtiğim bir motiften neden sıkılayım?” ya da “Elimden, kolumdan sıkılmıyorum, dövmemden neden sıkılayım?” der.

Dövmeli insanlara karşı önyargı oluşturmak da kolaydır. Dövmesine bakıp kişinin hangi sosyal sınıfa, hangi inanç sistemine, hangi zeka düzeyine (!) ait olduğuna dair izlenim edindiğinizi düşünürsünüz. Jean Twenge’nin modern toplumda narsisizmin yükselişini irdelediği “Ben Nesli” kitabına kapak fotoğrafı olarak dövmeli bir genç kız seçildiğinden beri, “modernlik” kılıfının altında “benmerkezlilik” olup olmadığını daha sık sorgular oldum.

tattoo2Anneliğin iyice kutsallaştığı ve fetişleştiği son 20-30 yılda çocuğunun adını vücuduna yazdırma trendi de artış gösterdi. İlk gördüğümde “Çocuğunun isminden daha güzel bir dövme fikri olamaz!” diye düşündüysem de, sonra mantığım devreye girdi… Merakım artınca araştırmaya başladım. Çocuğunun ismini dövme yaptıran annelere bu kararı nasıl aldıkları sorulduğunda, kabaca şu cevabı verdiklerini öğrendim: “Çocuk, annesinin hayatına girdikten sonra her ne olursa olsun, bir ömür boyu orada kalır. Böylesi bir ilişki için vücuda bir sembol yaptırmaya değmez mi!”.

Tarihsel geçmişine bakacak olursak dövme, ilkel kabilelerde ve hayvanlarda aidiyeti vurgulamak için kullanılan bir işaret, yeri geldiğinde de bir nazar boncuğu. Postmodern haliyle ise, bir arkadaşımın dediği gibi, “Seni ifade ettiğini düşündüğün bir sembol” haline gelmiş. Bir annemiz düşüncesini şöyle ifade etmiş:

Anneliğin kutsallaştırma halinden ben de son derece rahatsızım ancak anne ve çocuk arasında ta bilinç altına dayanan ve genellikle bir ömür devam eden derin duygusal ilişkiyi de abartılı görüp yok saymak pek mümkün değil. (…) Ergenlik ya da kız arkadaş edinme aşamasında bir çocuk zaten annesiyle çok daha minimal bir iletişim sürecine girmiş oluyor. Çocuğu annenin kolundaki ya da sırtındaki bir dövme ne derece etkileyebilir ki?

tattoo2bBu soruya aşağıda cevap arayacağız. Öte yandan bir annenin çocuklarının isimlerini yazdırtması yadırganamazsa eğer, her sağlıklı annenin de kendine ikinci bir toplumsal kimlik araması beklenir. Bir başka anne düşüncesini şöyle ifade ediyor:

“Çocuklar elbette hayatımızın odağındalar ama bunu bu şekilde belirtmek, onların sırtlarına yük yüklemektir. Onların bizim malımız olmadan özgürce büyümeye hakkı var. Böyle anneleri görünce ‘get a life!’ (git kendine bir hayat kur) diyesim geliyor.”


Dövme yaptırmadan önce düşünmeniz gerekenler

Konuyu dövme yaptırmış ve yaptırmamış olan geniş bir çevre içinde tartıştım. Amacım dövmeyi olumlu ya da olumsuz şekilde yaftalamak değildi, sadece anlamak ve eğer yaptıracak olursam, ne yaptığımın farkında olmaktı. Vardığım sonuçları ve kendi fikrimi aşağıda paylaşacağım.

Kanımca bir annenin, çocuğunun adını dövme yaptırmadan önce üzerinde düşünmesi gereken sorular şunlar:

Başlıksız-1

  1. Anneniz sizin isminizi kendi vücuduna yazdırmış olsa, nasıl hissederdiniz?

12 anneden 7’si bu soruya “kötü hissederdim” diyor. Aralarından biri, “Müdahale kurbanı hissederdim” diyerek sert çıkarken, diğeri “Annemin kolunda babamın adı yazsa daha mutlu olurdum” yorumunu yapıyor. 3’ü annesinin kararına saygı duyacağını ifade ediyor ancak biri ekliyor:

Tabii ki bana sormasını tercih ederdim. Kim bilir hangi duygular içindeydi yaptırırken. Belki babam ile sorun yaşadı veya ailesi ile. Onun için tek önemli insan olduğumu göstermek istedi demek ki.

Bu cevap, dövmenin bir sıkıntı sırasında yaptırılabildiği izlenimini doğuruyor. 2’si, annesinin kolunda ismini görmekten rahatsız olmayacağını belirtiyor (resimdeki yeşil alanın lejandı yanlış yazılmış özür dilerim).

  1. Kayınvalideniz, üzerinde eşinizin (çocuklarınızın babasının) adının yazılı olduğu omzunu gösterse, nasıl hissederdiniz?

Dürüst olacağım: Eşim olacak kişinin annesi bunu bana evlenmeden gösterirse, evlenmeyebilirdim! Evlenirken gösterse gelinlikle bu sefer düğün alanından kaçabilirdim. Kayınvalidemle eşimin ilişkisini kıskandığım için mi? Yapmayın! Biliyorsunuz ki zaten bu toplumda kayın aile ile yeterince yakın yaşıyoruz. Bu dövme bana karı-koca-kayınvalide üçlüsü olarak yaşayacağımızın garantisi gibi gelirdi. Ama herkes benim gibi ürkek değil! “Wow, ne çılgın kayınvalidem varmış!” der, sevinirdim diyor bir anne ve ekliyor:

Bizler ilerde iyice yaşlandığımızda çoğumuzda dövme olacak ve yaşlı başlı babannelerin, anneannelerin dövmeleri normal karşılanacak. Ayrıca gelinimi de hiç ilgilendirmez benim geçmişte yaptığım dövme!

Bir başka anne ona benzer bir yaklaşımla destek çıkıyor:

Ben bugün oğlumun adını yazdırsam, 15-20 sene sonra hayatına giren kız ne diyebilir ki?

  1. tattoo3Çocuğunuz sizin adınızı koluna dövme yaptırsa, nasıl hissedersiniz?

Öyle ya, sizin onun için yaptığınızı o da sizin için yapamaz mı? Bir kalp içinde “Canım Annem” ya da “Anne” yazısını gördüğünüzde nasıl bir tepki vereceksiniz? Bir anne, tecrübesiyle cevap veriyor:

20 yaşındaki oğlum dövme yaptırmaya karar verdi. Babasının ve benim isimlerimizin de içine yazılabileceği bir dövme beğendiğini söyledi ve gösterdi. Ben isimlerimize gerek olmadığını, hatta önce anne, sonra arkadaşı olarak kim ve ne sebep olursa olsun isim yazdırmamasını tavsiye ettim.

Doğrusunu isterseniz ben, oğlumun kolunda adımı görsem düşüp bayılırım. Beğendiğimden değil, nerede ne yanlış yaptım diye endişe duyacağım için.

  1. Çocuğunun dövmesini yaptırmış anneler, nasıl hissediyor?

İşte kendini sorgulamaktan çekinmeyen bir annenin bana özelden yazdığı mesaj (anonim olarak yayınlama izni aldım):

 “Büyük çocuğumun adı omzumdadır. Yaptırırken çok mutlu olmuştum. Şimdi de güzel geliyor ama eski heyecanım yok. Küçük çocuğumunkini ise mecburen yaptıracağım. Belki daha küçük bir şey yaptırırım. 7 yaşındaki çocuğum bu sene okumayı öğrenince anladı adının yazdığını, çok heyecanlandı ve bence gururlandı, arkadaşlarına anlatmış. Ergen olunca tabi ki sevmez, sonra yeniden sever herhalde. Ama sevse de sevmese de, bu benim vücudum!”

  1. tattoo4Çocuğunuzun bu konuda ne düşüneceğini önemsiyor musunuz?

Annesinin dövmesi, bir bebek veya küçük çocuk için eğlenceli bir şey. Ergenlikte ve yetişkinlikte ise rüzgâr başka yöne esiyor ve gururun yerini utanma, suçluluk, kızgınlık gibi duygular alabiliyor. Buna rağmen dövme yaptıran annelerin tavrı değişmiyor:

– “Yaptığımız her aksiyona büyük anlamlar yükleme ihtiyacından kurtulmak lazım. Dövme görsel bir aksesuar ve isteyen yaptırır. Bu işlem mutlak hayatın anlamını sorgulamayı gerektirmez. Kişinin hiç çıkarmadığı bir kolye gibi düşünün…”

– “Benim vücudum, benim kararım. Çocuk da buna karışamaz. Hoşuna gitse de gitmese de.”

– “Ben dövmemi çocuklarım için değil, kendim için, yaşgünü hediyesi olarak yaptırdım.”

  1. Bu konuda diğer velinin ne düşündüğünü biliyor musunuz?

Öyle ya, çocuğu iki kişi yaptınız! Acaba babalar da çocuklarının isimlerini bedenlerine kazımak konusunda anneler kadar istekliler mi? İşte ses veren babaların söyledikleri:

“Çocuk olsam annemin dövmesini severdim. Büyüdüğümde utanabilirdim ama bunu söylemekten çekinir, böyle düşündüğüm için de suçluluk duyardım.”

“Böyle bir dövme çocuk için büyük sorumluluk. Bir yaştan sonra sana ait olmayacak bir birey sonuçta”.

“Vücut senin vücudun, ama kolundaki isim de benim ismim! Benim fikrimi önemsemiyor olamazsın”

tattoo1İstedim ve yaptım, tamam mı?

Ne ilginç: Çocuğun bir birey olduğunu coşkuyla kabul eden, onu “bağımlı değil bağlı” yetiştirmek konusunda hemfikir olan annelerin bir kısmı çocuğunun adını dövme olarak kullanmakta sorun görmezken, bir diğer kısmı annesinin çocuğunun adını bedenine kazımasının çocuğun bireyselliğini baltalayacağı, psikolojisine olumsuz etki yapabileceği ve kendini çocuğunun bir uzantısı gibi göstereceği için buna sıcak bakmıyor.

Dikkatimi çeken, dövmecilerin argümanlarının aslında gayet benmerkezli oluşu:

“Benim bedenim, benim kararım”.
“Sevse de sevmese de, bu benim vücudum”.
“Ben bu dövmeyi onun için değil, kendim için yaptım”.

Doğrusu bu argümanlar bana yeterince sağlıklı ve ikna edici gelmiyor. “Benim vücudum benim kararım” sloganı, kürtaj hakkını savunmada bile en güçlü argüman değildi ama bu, ayrı bir yazının konusu olsun. Ben çocuk olsam anneme şunu söylemek isterdim: “Tamam anne, vücut senin vücudun. Ama üzerindeki isim de benim ismim! Fikrimi önemsemiyor olamazsın…

Çocuğa sevginin yanı sıra saygı da göstermeyi önemsediğimiz, anneliği metalaştırmadan, çocuğu kendi uzantımız gibi düşünmeden ebeveynlik yapmak konusunda hemfikir olduğumuz halde, dövme konusunda fikir birliğine varmak zor görünüyor…

Gülüş Türkmen

Gülüş Türkmen

ALTERNATİF ANNE KURUCUSU | Belçika’nın Brüksel şehrinde büyüyüp Edebiyat ve Reklamcılık okuyan Gülüş Türkmen, Türkiye’ye dönüp evlendi. Bir erkek, bir de kız çocuk annesi olduktan sonra her annenin çok emek harcadığını ama her emeğin olumlu sonuç vermediğini fark etti ve Alternatif Anne platformunu kurdu (2010). Adele Faber ve Elaine Mazlish’in destekleriyle Türkiye’deki “Çocuğumla Nasıl Konuşursam beni Dinler?” atölyelerinin ilk lisanslı koordinatörü oldu (2011). Annelik trendlerini irdeleyen “Anneliğin Ötesinde” (Kaknüs, 2012) araştırma kitabını yazdı. Kanal34’te #AlternatifAnneTV programını, TRT’de #AlternatifAnneRadyo’yu sundu (2014-2015). Annenin çocuğuna yönelik yaklaşım ve uygulamalarını değerlendirebildiği Annelik Haritası© uygulamasını geliştirdi, “Sürdürülebilir İyi Ebeveynlik” kavramını kurguladı. Türkmen halen eğitim merkezlerinde, panel ve sempozyumlarda araştırmalarını paylaşmaya, Alternatif Anne’nin yanı sıra çeşitli dergi ve gazetelerde de yazmaya devam ediyor.

8 Yorum Var

Yorum yapmak için tıklayınız

*

  • Benim de bir dövmem var, 18 yaşındayken yaptırmıştım ve asla pişman olmadım. Eski, bugünlere göre basit ve artık “güzel olmayan” bir motif. Ama o günlerde başka şey yapılmıyordu. Hala onu seviyorum.

    Uzun zamandır başka dövmeler de yaptırmak istiyorum. Aralarında oğullarım adları da var. Nereye henüz kadar veremedim ama beni esas tutan çocuklarımın buna ne diyeceği. Sorduğumda çok sevindiler, başka çocuklara sorduğumda da hep aynı cevap aldım: gurur verici. Küçük ve sürekli ortada olmayan bir yere yaptırmak belki en güzeli.

    Kayınvalidem eşimin adını dövme olarak taşıyor olsaydı “bak bak ne modern kadın” derdim. Eşimin eski bir sevgilisi de yaptırmış olabilir, yahu bu insan benim malım mülküm değil ki bu konuda kıskançlık yapacağım. Bir dövme için kıskançlık duyarsam bence ya ilişkide sorun var ya da bende.

  • Vücudumda dövmelerim var. Hayatımın belli dönemlerini sembolize ediyorlar. Annelik de hayatımda çok önemli bir değişim. Onları sembolize edecek bir dövme de yaptıramak istiyorum fakat asla isimleri olmayacak. Bana göre, bu mahremiyete özen göstermemek. Nasıl alnımda ismim yazmıyorsa, çocuklarımın isimlerini de anons etmeyi tercih etmem. Yaptıran ebeveynlerin çocuklarının tepkilerini kestirmek zor. Belki hiç umursamayacaklar, belki de rahatsız olacaklar. Yine de bu, onlarla çocukları arasında bir mesle.

    • Ben de sizinkine benzer şeyler hissediyorum. “Küçük çocuğuma sordum, o onaylıyor” bence çok sıkıntılı bir savunma. Küçük çocukların, kendilerine zarar veren öğretmenleri de gönülden sevebildiklerini hatırlamak lazım. Gel bir de yetişkinliğinde sor…

      “Birinin özgürlüğü, bir başkasınınkinin başladığı yerde biter” benim için çok belirleyici bir sözdür.

      Bir kolyem var, annem hediye etmişti. Oğlumu temsilen açık mavi renk damla biçiminde bir değerli taşı var. Aslı doğunca aynı büyüklükte bir de pembe taş eklendi bu kolyeye. Çocuklarımın bu kolyeyi gördükçe içlerinin bir hoş olduğunu görüyorum, mutlu oluyorlar resmen. Demek onlara gösterdiğim bütün sevgiye rağmen böyle bir sembol de hoşlarına gidebiliyor. Ama bu kolyeyi her zaman takmıyorum. Nitekim oğluma kız istemeye giderken (!!!), kızımın erkek arkadaşıyla ortak bir etkinlikte (!!!) ve muhtemelen çocukların yetişkinliğinde üzerimde olmayacaktır. Kimbilir, belki büyüdüklerinde kendilerine hediye ederim…

  • Merhaba, etrafımda o kadar fazla çocuğunun ismini dövme yaptıran arkadaşım var ki; bunun ileride çocuklarını mutsuz edeceğini hiç düşünmediğim gibi, ben de ailemden çok özel üç insanın isimlerini dövme olarak yazdırmayı yakın zamanda ciddi olarak düşünüyorum, bunlardan biri de kızımın ismi. “Benim vücudum” gibi benmerkezci bir düşünceden ziyade, bu konunun çok da çocuk- anne ilişkisi anlamında çok önemli-etken-anlamlı bir konu olduğunu düşünmediğimden sakınca görmüyorum; bu o kadar boyutlu ve uzun süreli bir ilişki ki; bu dövme olmuş ya da olmamış bu derin ilişkiyi çok fazla etkilemeyecektir, çocuğu mutsuz etmemeli bu detay, sonuçta o gururlansın diye de yaptırmıyorum diye düşünüyorum. Bir de ergenlikte muhtemelen dünyanın en cool annesi de olsak, çocuk doğal olarak bir red etme-uzaklaşma-redderek kendini bulma sürecine zaten girecektir muhtemelen, dövmeliolsak da olmasak da,bir de ileride damat-gelin görürse ne der diye de hiç düşünmem, herkes ayrı bir birey, eğer aralarındaki ilişki bu dövmeden etkilenecekse, vay ilişkilerinin temellerine… 🙂 Çocuğumu kendi malım olarak görmedikten ve bu şekilde davranmadıktan sonra sevdiklerimin isimlerini veya sembollerini vücudumda taşımak oldukça güzel bir fikir geliyor bana, ideali şudur diyebileceğimiz bir konu olmadığını düşünüyorum…

    • Bence de “ideali şudur” diyemeyiz. İyi ki de diyemeyiz… Öte yandan çocuğunun adını dövme yaptırmış hiçbir anne, hatta dövme yaptırmamış anneler de, “ben çocuğumu malım gibi görüyorum” demez. Bir uzman bunu kendisine anlatmaya çalışırsa da kabul etmeyebilir. Bunu fark etmek, ancak anneye düşer… Sevgiler.

  • merhaba, benim 4 tane dövmem var iflah olmam hastasıyım canım da yanmaz aşığım o hisse, kızım doğunca evet yaptırdım 3. dövmemdi okunaklı değil lakin çok özel bir sanatçı yaptı desen gibi duruyor direk okunmasını da istemedim sembol gibi dursun istedim, öyle klasik el yazısını sıkıcı buluyorum. Dövme kişiye hastır, bir benzeri başkasında olmamalı, dövmeci de tasarımcıdır, açığ kataloğu desen kopyalayan dövmeciden uzak kalın derim, sanat başka bir şey piyasa dövmesi başka bir şey. BEN SEVİYORUM DAHA DA ÇOK YAPTIRACAĞIM. illa yapılması gerekmiyor ama çocuk adı sevimli klişe olmadıktan sonra, öte yandan eşimin adını yazdırmam yani banane 🙂 ilerde ayrılırsak ne olacak 🙂 kızım başka eşim başka, aşime aşığım ama hayır, belki başkasına aşık olurum ilerde hayat bu.

  • Yazınızı cok begendim, farklı bir bakış açısı… benim için manaları ve hayatıma yükledikleri anlamları ildugu icin vücudumun cesitli yerlerinde dövmelerim var. Basta Ayyıldızlı bayragimiz ve eşimin adı… Dövme cokta gerekli mi? Hayır. Ama bu bir tercih meselesi… Simdi kızım dogdu onun ismini de yazdırmak istiyorum, ama anne olduktan sonra düsüncelerim degisti, kızım büyüdügü zaman dövmelerimi gördügünde ne tepki vericek cok merak ediyorum… Belki toplumsal gelenek ve göreneklerimiz, toplumun annelige yükledigi görevler pekte sıcak bakmıyor dövme konusuna. Ama gene ben dövmelerimle cok mutluyum..

    • Sorgulamaya açık bir şekilde yazıyı okuduğunuz çok belli, Merve hanım. Ne mutlu bize 🙂
      Sevgiler

En Popüler İçerikler

Alternatif Yazarlar

Gülüş Türkmen
Gülüş Türkmen
Aslı Demirörs Ağtaş
Aslı Demirörs Ağtaş
Gözde Erserçe Özateşler
Gözde Erserçe Özateşler
Deniz Sütlü Özgül
Deniz Sütlü Özgül
Ayşegül Uysal
Ayşegül Uysal
Özdemir Hiçdurmaz
Özdemir Hiçdurmaz
Özge Çakıcı Songür
Özge Çakıcı Songür
Tuba Tayfun Kayalarlı
Tuba Tayfun Kayalarlı
Meftun Kocakaya
Meftun Kocakaya
Zeynep Domaniç
Zeynep Domaniç
Tümünü Gör

Güvenilir Uzmanlar

Uzm. Dyt. Orçun Kürüm
Uzm. Dyt. Orçun Kürüm
Uzm Dr. Defne Eraslan
Uzm Dr. Defne Eraslan
Uzm. Psk. Aylin Karabağ Sılığ
Uzm. Psk. Aylin Karabağ Sılığ
Eğt. Uzm. Dr. Elif Kalkan
Eğt. Uzm. Dr. Elif Kalkan
Psk. R. Berin Tuncel
Psk. R. Berin Tuncel
Uzm. Psk. Elçin Gündoğdu Aktürk
Uzm. Psk. Elçin Gündoğdu Aktürk
Uzm. Klinik Psk. Yasemin Meriç Kazdal
Uzm. Klinik Psk. Yasemin Meriç Kazdal
Uzm.Ped. Belgin Temur
Uzm.Ped. Belgin Temur
Funda K. Yıldırım
Funda K. Yıldırım
Tümünü Gör