Eğitim Röportaj

RÖPORTAJ: Uzm. Psikolog Bengi Keskin

Çocuklarınız bir süre daha teknolojiden uzak kalsın… Neden mi?

1-Elektronik aletler çocukların yeni arkadaşları. Onları bu aletlerden uzak tutmak mümkün değil ama bazı önlemler alınabilir. Siz neler tavsiye edebilirsiniz?

Elbette günümüz çocukları hızla değişen bir dijital dünyaya doğup büyümekteler. Yakın geleceğe kadar televizyonun çocuk gelişimi üzerine etkilerini konuşuyorken, son birkaç yıldır evimizdeki modern teknoloji araçlarının çocuklarımız üzerindeki etkilerini konuşur olduk. Günümüzde teknoloji ve çocuk gelişimi üzerine yapılan araştırmaların sonuçlarına bakıldığında aşırı kullanıma yönelik oldukça olumsuz sonuçlarla karşılaşılmakta. Diğer yandan, bu sonuçlar uzmanları çocukların hayatından teknolojiyi tamamen kaldırmaktansa ki bu öneri günümüzde gerçekçi olmayan ve pratikte uygulaması neredeyse imkânsız bir öneri olurdu, teknolojinin sınırlı ve kaliteli kullanımına yönelik önerilere yönlendirmekte.

  • Pek çok konuda olduğu gibi anne-baba olarak, çocuğunuzun teknolojik aletleri etkin ve yeterli düzeyde kullanması konusunda sizi örnek aldığını unutmayın. Dolayısıyla, ev içinde televizyon, bilgisayar, tabletler, akıllı telefonlar, vb. gibi araçlara ayırdığınız zamanın kısıtlı olmasına özen gösterin.
  • Teknolojik araçları yalnızca kullanacağınız zaman açmaya özen gösterin. Bu araçları eve girer girmez açmaktan veya bu araçları arka planda sürekli açık tutmaktan kaçının.
  • Televizyon, bilgisayar, tabletler ve diğer teknolojik araçların çocuğunuzun ‘bebek bakıcısı’ olmasına izin vermeyin. Çocuğunuzun teknolojik olmayan araçlarla da keyifli vakit geçirebileceğini anlamasına fırsat verin; evde teknolojik olmayan basit oyuncaklar, elleri ve vücudunu kullanarak dahil olacağı aktiviteler ile vakit geçirmesine, bir hobi edinmesine fırsat verin.
  • Teknolojik araçların kullanımını denetlemek ve sınırlandırmak amacıyla, bunları çocuğunuzun yatak odasında bulundurmamaya özen gösterin. Bu araçların çocukların odalarında olması, çocuğun ailenin diğer üyelerinde uzaklaşmasına, aile yaşantısına ait paylaşımları kaçırmalarına ve kardeşler arası kurulacak ilişkilerin zayıflamasına neden olmaktadır.
  • Ev içinde, çocuğunuzun ve ailenin diğer üyelerinin teknolojik araçları nasıl kullanacağı ile ilgili kurallar oluşturun. Özellikle çocuğunuzun, nerede, ne kadar, hangi teknolojik araçları kullanacağı ile ilgili sınırlar koyun.
  • Teknolojik araçları çocuğunuz ile birlikte seçmeye özen gösterin. Bu araçların izlenmesi ve kullanılması sırasında çocuğunuza eşlik edin. Böylece, ailevi değerlerinize, inançlarınıza uygun olup olmadığını takip edebilir, ters düşen noktaları çocuğunuza uygun bir dille açıklayabilir, tartışabilirsiniz.
  • Özellikle interaktif olmayan medya araçlarının kullanımında, çocuğunuzu aktif hale getirin. İzlediğiniz ya da oynadığınız araca ait içerik üzerine konuşun, uygun bir içerik ise taklit etmesini ya da sorularınıza cevap vererek, içerik üzerinde akıl yürütmesini  sağlayın.

2-Teknolojiye yakın çocuklar, sosyalleşmeye uzak. Sıkılmadan sosyal aktivitelere katılmalarını nasıl sağlayabiliriz?

Anne-baba ya da bakım veren yetişkin ile çocuk arasındaki erken dönemde seslere ve fiziksel temasa, daha sonra konuşmaya ve karşılıklı oyuna dayanan etkileşim, çocukların erken dönemde beyin gelişimleri için son derece olumlu etkilere sahiptir. Bu nedenle, çocuğunuzun ilk aylarından itibaren çevreyi aktif bir şekilde keşfetmesi, etkileşime dayanan karşılıklı oyunlardan zevk almasını sağlamak çok önemlidir. İkili ilişki içinde alınan duygusal doyumun hiç bir teknolojik alet ile sağlanmayacağını unutmayalım ve çocuklara erken yaşlardan itibaren sosyalleşme fırsatı tanıyalım.

Ev içinde, aile olarak birlikte vakit geçirdiğiniz zamanlarda (evin salon gibi bir araya gelme yerleri) teknolojik araçların ve ekranların ailenizin bireylerinden daha fazla yer kaplamasına izin vermeyin, anne-baba olarak yerinizi hayali kahramanlara, video oyunlarına, uygulamalara kaptırmayın. Aile olarak birlikte geçirdiğiniz zamanlarda (yemek, kutlamalar gibi) arka planda ya da çevrede çocuğunuzun çevresiyle ya da çevresindeki kişilerle iletişim kurmasını engelleyebilecek teknolojik araçları kullanmayın; bilgisayar ve cep telefonu gibi araçları uzaklaştırıp, televizyonu kapatmaya özen gösterin. Aile olarak birlikte geçirdiğiniz zamanlarda, aile bireylerini bir araya getirecek aktivitelere vakit ayırın; sohbet, kutu ve kart oyunları, hikaye zamanları, yaratıcı oyunlar, yapbozlar, sanat materyalleriyle aktiviteler gibi. Bu aktiviteler ailenizi bir araya getirip, aile bireyleri arasındaki ilişkileri güçlendireceği gibi, çocuğunuzun dil ve zihinsel gelişimi, problem çözme becerisi, dikkat ve konsantrasyon süreçlerine katkıda bulunacaktır. Çocuğunuzun yaşıtlarını gözlemleyeceği, onları merak edeceği ve iletişime geçeceği park, oyun alanı gibi sosyalleşebileceği mekanlarda bulunmasını sağlamak anne-babaların görevidir. Benzer bir şekilde, eğer çocuğunuz henüz okul öncesi bir kuruma başlamadı ise yaşıtları ya da diğer çocuklar ile vakit geçirip oynayabileceği oyun zamanları yaratmak son derece önemlidir.

3-Çocukla geçirilen kalite zaman ne demek?

4-Bir annenin çocuğuyla kaliteli vakit geçirmek için neler yapması gerekiyor?

  • Okul öncesi dönemde esas olan, dünyayı deneyimlemek ve anlamaktır. Bu ancak, oyun sayesinde mümkün olur. Dolayısıyla bu dönemde anne-baba olarak en önemli görevlerinizden biri çocuğunuza bol bol oyun imkanı sağlamaktır! Yani, aslında anne-baba, bakım veren yetişkinler ve çocuk arasında kaliteli zaman, uyku, yemek gibi temel ihtiyaçların dışında çocuğunuzun duygusal ihtiyaçlarını takip etmek, iletişim kurmak ve bir önceki sorunuzda detaylandırdığım gibi oyun oynamaktır.

5-Çocuklar için hangi ne tür yayınlar, kitaplar önerebilirsiniz?

Özellikle okul öncesi dönemde, birlikte vakit geçirmenin ve oyunun öneminden bahsettik. Oyuncaklar gibi, kitaplar da anne-baba ve çocuk arasındaki iletişimi arttıran, ortak bir dil kurmalarına yardım eden araçlar. Anne-babalar için, çocukların dünyasına ve onların gelişimsel düzeylerine ulaşmak için bir yol. Bu nedenle, anne-babalar kitap seçimlerinde mutlaka çocuklarının yaş ve gelişimsel düzeylerine uygun yayınlar seçmeliler. Okul öncesi dönemde ilk yıllarda ağırlıklı olarak resimlerin, hayvan ve nesnelerin yer aldığı (çocuğun çevresindeki varlıkları tanıması ve isimlendirmesine yardımcı olmak için), ilerili yaşlarda ise daha fazla olay / hikâye örüntülerine yer verilen kitaplara geçmek uygun olur.  Çok zor, karmaşık ya da fazla uyaran ile bezenmiş kitaplar çocukların takip etmesini güçleştirebilir ve onları uzaklaştırabilir. Ayrıca, kitapların anne-baba ve çocuk arasında karşılıklı iletişimi güçlendirecek, bir paylaşım alanı oluşturacak nitelikte olması son derece önemlidir. Kitaplar, çocuğunuzun zihinsel, dil ve sosyal-duygusal becerilerini desteklediği gibi soyut düşünce becerisini yani hayal gücünü de destekler. Bu anlamda, çocuğunuzun her yaşında hayatında kitaba yer vermesini sağlamak bireysel gelişimi için vazgeçilmezdir.

Uzman Psikolog Bengi Keskin Or’un önerilerinden çıkarttığımız en uygun ürün ise Adım Adım oluyor. Adım Adım çocukların 4 temel yapı taşına hizmet ederken onları hem eğlendiriyor hem de eğitiyor. Adım Adım Eğitim Setleri ailelerin yol gösterici bulmakta zorlandığı şu dönemlerde 48. Aya kadar yanlarında uzmanların desteği ile yerini alıyor.

Bengi Keskin Or, Uzman Psikolog

PSİ Gelişim, Eğitim ve Danışmanlık Merkezi.

Gülce Erhan

Yorum Ekle

Yorum yapmak için tıklayınız

*

En Popüler İçerikler

Alternatif Yazarlar

Gülüş Türkmen
Gülüş Türkmen
Aslı Demirörs Ağtaş
Aslı Demirörs Ağtaş
Gözde Erserçe Özateşler
Gözde Erserçe Özateşler
Deniz Sütlü Özgül
Deniz Sütlü Özgül
Ayşegül Uysal
Ayşegül Uysal
Özdemir Hiçdurmaz
Özdemir Hiçdurmaz
Özge Çakıcı Songür
Özge Çakıcı Songür
Tuba Tayfun Kayalarlı
Tuba Tayfun Kayalarlı
Meftun Kocakaya
Meftun Kocakaya
Zeynep Domaniç
Zeynep Domaniç
Tümünü Gör

Güvenilir Uzmanlar

Uzm. Dyt. Orçun Kürüm
Uzm. Dyt. Orçun Kürüm
Uzm Dr. Defne Eraslan
Uzm Dr. Defne Eraslan
Uzm. Psk. Aylin Karabağ Sılığ
Uzm. Psk. Aylin Karabağ Sılığ
Eğt. Uzm. Dr. Elif Kalkan
Eğt. Uzm. Dr. Elif Kalkan
Psk. R. Berin Tuncel
Psk. R. Berin Tuncel
Uzm. Psk. Elçin Gündoğdu Aktürk
Uzm. Psk. Elçin Gündoğdu Aktürk
Uzm. Klinik Psk. Yasemin Meriç Kazdal
Uzm. Klinik Psk. Yasemin Meriç Kazdal
Uzm.Ped. Belgin Temur
Uzm.Ped. Belgin Temur
Funda K. Yıldırım
Funda K. Yıldırım
Tümünü Gör