Çocuk Çocuk Psikolojisi Kitap

Ne yapmamalı? (2 yaş sendromu-Bölüm 3)

Bu da anneler için "cısss" listesi:

İlk yazıda öfke krizlerinin çocuğun gelişiminin doğal bir parçası olduğunu, şımarıklığın öfke nöbetlerinin sebebi değil, ancak sonucu olabileceğini tartıştık. İkinci yazıda ise öfkenin doğasını Naomi Aldort’un “Çocuğunuzla Birlikte Büyümek” kitabından özetledik. Vardığımız sonuç şu oldu: Çocuk duygularını sahiplenme ve gerçekleri kabul edebilme becerisini geliştirirse; sorun çözebilme, hayatına yön verebilme ve karar alabilme sorumluluğu alabilen bir yetişkin olabilir. Bunun için de öfke krizlerine verdiğimiz tepki önemlidir.

Tersinden devam edelim.

Öfke krizlerine cevap olarak ne yapmamalıyız?

  • Dayak/fiziksel ceza vermeyin.

Aletha Solter’ın “Bilinçli Bebek” kitabına göre; dayak, çocuğun ağlayarak rahatlamasına sebep olduğu için şiddet davranışını o anda durdurabilir. Ancak uzun vadede çocuğun yıkıcı davranışlarına alt yapı hazırlar. Ayrıca kızgınlığınızı hisseder, size güven duymakta zorlanır ve sevildiğini hissedemez.

  • Kendisine ya da bir başkasına zarar verme durumu yoksa, onu durdurmayın.

Naomi Aldort’a göre; çocuğunuz öfkelenerek rahatlamaya çalışırken onu durdurmaya çalışırsanız, hem kendi kendini iyileştirme sürecine engel olursunuz, hem de kontrol etmeye çalışmanız onu daha da öfkelendirebilir. Onu dinleyin, yaşadıklarını kabul edin ve onu duygularından uzaklaştırmaya ya da avutmaya çalışmayın.

  • Kendisini ifade etmesine engel olmayın.

Onu bu duygulardan kurtarmak için hemen sakinleştirmeye çalıştığınızda, öfke ve acı hissini ifade etmesine engel olabilir ve çocuğunuza duygularından kaçmayı ve onları başkalarından saklamayı öğretiyor olabilirsiniz. İnsanın kendisini ifade etme ihtiyacı her yaşta vardır ve önemlidir. İnsanların acı veren duygulardan korkmalarının sebebi, bu duyguları ifade etmelerine izin verilmemiş olmasıdır. Çocuğumuza acı veren duygular hissetmenin bir sorun olmadığını öğretir, bunları ifade etme imkanı verir, ilgi ve sevgiyle bu duyguları onaylarsak; çocuk bunun korkunç değil normal bir tecrübe olduğunu düşünür ve büyütmeden yoluna devam eder. Buna güzel bir örneği buradan inceleyebilirsiniz.

  • Çocuğunuzun öfkesini geçersiz kılmaya çalışmayın.

“Aşırı tepki gösteriyorsun”, “Bunda bu kadar öfkelenecek ne var?” gibi tepkiler, karşıdakini incitir ve kendine güvenini zedeler. Çocukların öfkesini dinlemek çok uzun sürmez, buna zaman ayırın. Geçmişte kalan ve kontrol edemediğiniz durumlarla uğraştığınızı unutmayın. Çocuğunuzu düzeltmeye ya da kontrol etmeye çalışmayın.

  • Çocuğunuz öfkeliyken ona ders vermeye çalışmayın.

Önceliğiniz dinlemek ve sakinleştirmek olsun. Siz de öfkeliyken kimseyi dinleyemez, nasihat almaya tahammül edemezsiniz. Onun hıncını artırmamak için, kontrol etmeye çalışmaktan vazgeçin ve çocuğunuza, onu üzen gerçekleri duygusal ifade yöntemleriyle değiştirme gücü vermeden, anlayış gösterin.

  • Çocuğunuza yeterince ilgi gösterdiğinizden emin olun.

Çocuk ebeveynleri tarafından anlaşıldığını biliyorsa, ilgi görmek için bağırıp çağırmaya ihtiyaç duymaz. Çocuğun o anda istediği şey genellikle gerçek ihtiyacını göstermez. Bu yüzden hareketlerinin karşılanmamış bir ihtiyaçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamanız gerekir. Esas amaç öfkesini ifade etmekse, rahatladıktan sonra başka bir şeye ihtiyacı kalmaz. Ama bunun yanında sevgi, ilgi, güven, değerlilik hissi veya bağımsızlık ihtiyacı varsa, derindeki sorunu keşfetmeniz ve çözmeniz gerekir. Geçici çözümler (rüşvet verme, dikkat dağıtmaya çalışma, avutma, geçiştirme vb.) derindeki sorunu pekiştirirken, çocuğunuzun gerçekleri kabullenme ve yoğun duygularıyla baş edebilme becerisini olumsuz etkiler.

  • Çocuğunuzun istediğini yaptırmak için öfke nöbetini kullandığını düşünüyorsanız da, onu bastırmaya çalışmayın.

Çocuk ağlama ihtiyacı olmadan, yalnızca istediğini yaptırmak için ağlama krizine giriyorsa, onu dinledikten sonra “Anlıyorum. İstediğin kadar ağlayabilirsin, ben yanında olacağım” diyerek onaylamak yeterlidir. İstediğini bu şekilde alamayacağını anlayan çocuğun krizi uzun sürmeyecektir. Böyle bir durumda sevgi ve şefkatle ilgi göstermek, çocuğunuzun saldırgan davranışını ödüllendirmek değil, duygusal ihtiyacını karşılamak anlamına gelecek ve çocuğunuzu sakinleştirecektir.

  • Çocuğunuzun ihtiyaçlarını ihmal etmeyin.

Çocuğunuza bol bol ilgi gösterin. Onu açık havaya çıkarın. İyi uyumasını ve beslenmesini sağlayın, yemek ve uyku saatlerini asla atlamayın. Gezilerinizin kısa ve planlı olmasına özen gösterin. Yanınıza mutlaka atıştırmalık yiyecek ve oyalanacak oyuncaklar alın. Her gün onu neler beklediğini önceden anlatın ve bunlarla ilgili tutarlı sınırlar koyun. Öfke nöbetleri sıkça yaşanıyorsa, çocuğunuzun günlük hayatındaki stres ve hayal kırıklığı kaynaklarını (stresli ortam, aşırı uyarana maruz kalma, kardeş rekabeti, televizyonda şiddet görüntüleri izleme) gözden geçirin.

İyi de ne yapmalı? Bir sonraki yazıda!

Diğer yazılar:
2 yaş sendromu 1: Şımarmış bu çocuk!
2 yaş sendromu 2: Neden bu asabiyet?
2 yaş sendromu 4: Çocuğum öfke krizine girdiğinde ne yapmalıyım? Naomi Aldort’tan gelsin!
2 yaş sendromu 5: Çocuğum öfke krizine girdiğinde ne yapmalıyım? Harvey Karp’tan gelsin!

Zeynep Domaniç

Anne. Eş. Evlat. Kardeş. Hem de en şanslılarından.

1983 doğumlu. Mülkiye ve ODTÜ’de iktisat okudu. Bir kamu kurumundaki iş hayatına şimdilik ara verdi, evde oğluna bakıyor.

Okul zamanlarındaki not paylaşma hesabı, okuduğu kitaplardan derlediği notları www.folikasitannesi.com sitesinde paylaşıyor. Kendince folik asit jenerasyonunun folik asit annesi.

Keyfi genel olarak yerinde.

www.folikasitannesi.com

Yorum Ekle

Yorum yapmak için tıklayınız