Çocuk Çocuk Psikolojisi Kitap

Neden bu asabiyet? (2 yaş sendromu – Bölüm 2)

2 yaşındaki bir çocuk neden sinir küpü olur? Yediği önünde, yemediği arkasında; hayat ona güzel! O zaman, neden bu asabiyet?

“Öfke nöbetleri sağlıklı bir stres atma mekanizmasıdır, “kötü davranış” değildir” diyor Aletha J. Solter Bilinçli Bebek kitabında. Naomi Aldort da “Öfke nöbetleri bastırılmış duyguları açığa çıkarmanın etkili bir yoludur. Öfke nöbetleriyle savaşmanız gerekmez.” diyor Çocuğunuzla Birlikte Büyümek kitabında. Hatta Aletha Solter diyor ki “Üzüntü, korku, hayal kırıklığı gibi duygusal stres, ağlama ya da öfke nöbetleriyle sağlıklı bir şekilde boşaltılmadığında, yıkıcılık ve şiddet doğabilir. Saldırganlık doğuştan gelmez, stres nedeniyle edinilmiş bir davranıştır.”

O zaman işin özüne inelim: Öfke nedir? Neden öfkeleniriz?

Bu kısım, öfkenin doğasıyla ilgili. Çocuğun öfke krizlerini istediğini yaptırmak için kullandığı durumu buradan okuyabilirsiniz. Naomi Aldort’la devam edelim.

Öfkenin ardında yatan temel duygu çaresizliktir. Öfke nöbeti geçiren çocuk kendini çaresiz hisseder, kendi kendini yönetme ve onurunu koruyabilme ihtiyacı duyar.

Çocuğunuzun yapmak istediği bir şeye engel olduğunuzda, o kendini hep çaresiz ve hayatını yönetme özgürlüğü elinden alınmış hissetmişse, bu kızgınlığı sinir krizi olarak patlak verebilir. Tersine canının istediğini yapmakta özgürse ve bu gücü altında eziliyorsa, ona liderlik yapmanızı sağlamak için de öfke krizine girebilir.

Çocuğun kendini çaresiz hissetmemesi için, tercih yapma gücünü ve kendi kendini yönetme özgürlüğünü elinden almamamız gerekir. Aynı şekilde, baş edemeyeceği gücü de omuzlarına yüklemememiz gerekir.

Öfke, suçlayıcı bir duygudur. İnsanı kendi duygu ve düşüncelerinden uzaklaştırarak, kendi benliğinin dışına odaklanmasına yol açar. Kişinin kendi içine bakıp, kontrol edebileceği duygularını fark etmesini engeller.

Öfke, kişinin kendisini kurban olarak görmesinin bir sonucudur. Kişi, mutluluğun dışsal koşullara bağlı olduğunu ve bunun için kendisinin bir şey yapamayacağını düşünür, çaresizlik hisseder.

Acı veren düşünceler genellikle gerçeklerin yadsınması ya da imkansızın istenmesi şeklindedir: “Böyle olmamalıydı”, “Sopamı kırmamalıydı”, “Birinci olmak istiyorum”, “Annem kardeşlerimi durdurmadığına göre beni sevmiyor” gibi. Gerçek olay nadiren asıl meseledir.

Öfkemizi nasıl yatıştırabiliriz?

Öfkemizi duygularımızı sahiplenerek ve mevcut gerçeği olduğu gibi kabul ederek yatıştırabiliriz.

Mevcut gerçeği olduğu gibi kabullenmek, dış etkenleri suçlayan bir drama içinde boğulmaktan daha az acı verir. Çocuklar ilgilerini kendi duygularına yöneltebildikleri zaman, gerçekleri kolayca kabullenebilir ya da en azından yapıcı çözümler bulabilirler. Suçlama ve dram olmadığında, çocuk kendi gücünün farkına varır. Çocuğunuza öfkesine neden olan düşünceleri fark etmesini ve suçlayıcı olmayan duygular hissetmesini sağlayacak sorular sormak, ona gerçek durumun zannettiği kadar kötü olmadığını gösterir. (“Sana ‘aptal’ dediğinde gerçekten öyle olduğunu mu düşündün?”, “Sana ‘aptal’ demeseydi, şuanda nasıl hissederdin?”) Bu sorular; olaydan değil, olayla ilgili düşüncelerinden ötürü öfkelendiğini anlamasına ve duygularını sahiplenmesine yardımcı olur.

İşin kritik tarafı ne biliyor musunuz?

Duygularını sahiplenmeyi öğrenen çocuk, büyüdüğünde de duygularını saklamaya, olumsuz duygulardan kaçmaya ya da insanları kendi beklentileri doğrultusunda değiştirmek için uğraşmaya çalışmaz. Kendini karar verebilecek ve hayatına yön verebilecek kadar güçlü hisseder.

 

Diğer yazılar:
2 yaş sendromu 1: Şımarmış bu çocuk!
2 yaş sendromu 3: Ne yapmamalı?
2 yaş sendromu 4: Çocuğum öfke krizine girdiğinde ne yapmalıyım? Naomi Aldort’tan gelsin!
2 yaş sendromu 5: Çocuğum öfke krizine girdiğinde ne yapmalıyım? Harvey Karp’tan gelsin!

Zeynep Domaniç

Anne. Eş. Evlat. Kardeş. Hem de en şanslılarından.

1983 doğumlu. Mülkiye ve ODTÜ’de iktisat okudu. Bir kamu kurumundaki iş hayatına şimdilik ara verdi, evde oğluna bakıyor.

Okul zamanlarındaki not paylaşma hesabı, okuduğu kitaplardan derlediği notları www.folikasitannesi.com sitesinde paylaşıyor. Kendince folik asit jenerasyonunun folik asit annesi.

Keyfi genel olarak yerinde.

www.folikasitannesi.com

Yorum Ekle

Yorum yapmak için tıklayınız